Suriye resmi medyası, İsrail ordusunun perşembe günü Suriye'nin güneyindeki Kuneytra vilayetine bağlı Sweisa köyü çevresine top ateşi açtığını duyurdu. Devlet televizyonu Alikhbariah'ın haberine göre, İsrail güçleri Kuneytra kırsalındaki köyün civarını hedef aldı. İlk belirlemelere göre saldırıda can kaybı ya da maddi hasar meydana gelmedi.
Gelişmenin Arka Planı
Kuneytra, Suriye'nin güneybatısında, İsrail sınırına yakın stratejik bir bölge. 1967 Altı Gün Savaşı'nda İsrail tarafından işgal edilen Golan Tepeleri'nin büyük bölümü 1981'de tek taraflı olarak ilhak edilmişti; ancak uluslararası toplum bu adımı tanımıyor. Kuneytra vilayetinin bir kısmı hâlâ Suriye kontrolünde ve 1974'teki Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması çerçevesinde BM tarafından denetlenen bir tampon bölge bulunuyor. İsrail, son yıllarda Suriye'deki İran bağlantılı hedeflere yönelik sık sık hava saldırıları düzenliyor; ancak topçu atışı gibi doğrudan sınır ihlalleri daha seyrek görülüyor.
Suriye iç savaşı boyunca İsrail, İran'ın Suriye'deki askeri varlığını ve Lübnan Hizbullahı'na silah sevkiyatını engellemeyi amaçlayan operasyonlar yürüttü. Kuneytra cephesi, İsrail için kuzey sınırında hassas bir hat olarak öne çıkıyor. 2023'teki Gazze savaşının ardından bölgede tansiyon daha da arttı; İsrail, Suriye rejimini İran'a kapı aralamakla suçluyor. Suriye hükümeti ise saldırıları egemenliğine tecavüz olarak nitelendiriyor ve BM'ye şikâyette bulunuyor.
Bu son olay, İsrail'in kuzey cephesindeki askeri faaliyetlerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Saldırının zamanlaması dikkat çekici: Bölgede İran destekli gruplarla İsrail arasındaki gerilim son aylarda artmış durumda. İsrail ordusu, Suriye'deki hedeflere yönelik operasyonlarını genellikle sessizce yürütüyor ve nadiren resmi açıklama yapıyor. Suriye medyasının verdiği bilgiler ise çoğu zaman bağımsız kaynaklarca doğrulanamıyor. Yine de topçu atışı, hava saldırılarına kıyasla daha nadir bir yöntem olduğu için olayın mahiyeti belirsizliğini koruyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suriye'nin güneyi, İsrail, Suriye ve Lübnan üçgeninde hassas bir denge noktası. İsrail'in Kuneytra'daki eylemleri, 1974 ateşkes anlaşmasını ve BM Güvenlik Konseyi'nin 350 sayılı kararını ihlal riski taşıyor. BM barış gücü UNDOF, bölgede iki taraf arasındaki tampon bölgeyi izliyor. Son yıllarda İsrail, Suriye'deki İran hedeflerine yönelik yüzlerce saldırı düzenledi; bunların çoğu Şam ve Halep civarında yoğunlaştı. Kuneytra'daki bu tür bir topçu atışı, İsrail'in kuzey sınırında daha agresif bir tutum benimsediğine işaret ediyor olabilir.
Bölgesel aktörler açısından Rusya'nın Suriye'deki varlığı da önemli. Moskova, İsrail'in Suriye'deki operasyonlarına genellikle göz yumuyor; ancak doğrudan topçu atışı gibi eylemler, Rusya'nın onayı olmadan gerçekleşmiş olamaz. İran ise Suriye'deki nüfuzunu korumak için askeri danışmanlar ve milis gruplar aracılığıyla varlığını sürdürüyor. ABD ise İsrail'in güvenlik kaygılarını paylaşıyor ve İran'ın bölgedeki yayılmasını engellemeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG unsurlarına karşı operasyonlar yürütürken, İsrail'in güney Suriye'deki eylemleri Ankara'nın bölgesel dengeleri yeniden değerlendirmesini gerektiriyor. İsrail'in İran hedeflerine yönelik saldırıları, Tahran'ın Suriye üzerinden Türkiye'ye yönelik tehditlerini zayıflatsa da, Suriye'nin toprak bütünlüğünün sürekli ihlali Ankara'nın egemenlik vurgusunu güçlendiriyor. Türkiye, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabasındayken, bu tür saldırılar Filistin meselesi üzerinden kamuoyu baskısını artırabilir. Ayrıca, İsrail'in Kuneytra'daki varlığı, İran'ın Suriye'deki meşruiyetini zayıflatarak Türkiye'nin sahada YPG'ye karşı yürüttüğü mücadelede dolaylı bir rahatlama sağlayabilir; ancak uzun vadede İsrail'in Suriye'de kalıcı bir askeri varlık kurması Ankara'nın güvenlik çıkarlarına aykırı düşer.
