ABD'nin uzun süredir bölünmüş Libya'yı birleştirme çabaları, uzmanlara göre büyük bir kumar niteliği taşıyor. Amerikan Özel Temsilcisi Massad Boulos, son bir yılını Libya'nın iki rakip lideri arasında mekik dokuyarak geçirdi. Ancak Trablus'taki Ulusal Mutabakat Hükümeti ve Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu, aylardır süren siyasi görüşmelere rağmen henüz somut bir ilerleme kaydedilemediğini gösteriyor. AFP'nin yorum taleplerine yanıt vermeyen yetkililer, sürecin ne denli karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.
Diplomatik çabaların arka planı
Libya, 2011'de Muammer Kaddafi'nin devrilmesinin ardından iç savaşa sürüklendi. Ülke, Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti ile doğudaki General Halife Hafter'e bağlı güçler arasında bölünmüş durumda. BM öncülüğünde yürütülen siyasi diyalog, seçimlerin düzenlenmesi ve kalıcı bir hükümet kurulmasını hedefliyor. Ancak taraflar arasındaki derin güvensizlik ve dış güçlerin müdahalesi süreci tıkamaya devam ediyor. ABD'nin özel temsilcisi Boulos, geçtiğimiz yıl boyunca her iki tarafı da müzakere masasına oturtmaya çalıştı. Analistler, bu girişimin başarısız olması durumunda Libya'daki kaosun daha da derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Libya, hem enerji kaynakları hem de stratejik konumu nedeniyle uluslararası aktörler için büyük önem taşıyor. Rusya, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır gibi ülkeler, farklı tarafları destekleyerek Libya'daki nüfuz mücadelesini körüklüyor. ABD'nin son diplomatik hamlesi, bu aktörler arasındaki dengeleri değiştirebilir. Ancak uzmanlar, Washington'un Libya'ya yönelik tutarlı bir stratejisinin olmadığını ve Boulos'un çabalarının yeterli siyasi destekten yoksun olduğunu belirtiyor. BM Güvenlik Konseyi'nin konuya ilişkin kararları da uygulamada yetersiz kalıyor. Libya'daki istikrarsızlık, aynı zamanda Akdeniz'deki göç rotalarını ve enerji güvenliğini de etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Libya'daki gelişmeler, Türkiye'nin Akdeniz'deki enerji hakları ve jeopolitik çıkarları açısından kritik önem taşıyor. Ankara, Trablus'taki Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni tanıyan ve deniz yetki alanları konusunda anlaşma imzalayan başlıca ülkelerden biri. ABD'nin birleştirme çabaları, Türkiye'nin Libya'daki nüfuzunu doğrudan etkileyebilir. Eğer süreç başarılı olursa, Türkiye'nin mevcut kazanımları risk altına girebilir. Başarısızlık durumunda ise kaosun sürmesi, Türkiye'nin güney sınırlarında güvenlik tehditlerini artırabilir. Bu nedenle Türkiye, Libya'daki her diplomatik girişimi yakından izlemekte ve kendi çıkarlarını korumak için proaktif adımlar atmaktadır.
