ABD Kongresi, ülke genelinde giderek yıkıcı hale gelen orman yangınlarıyla mücadele için kapsamlı bir yasa tasarısını kabul etmeye hazırlanıyor. 'Fix Our Forests Act' (Ormanlarımızı Onar Yasası) adlı düzenleme, ormanların seyreltilmesi çalışmalarını hızlandırmayı, yeni yangın söndürme teknolojilerini test etmeyi ve evlerin yangına karşı dayanıklılığını artırmayı amaçlıyor. Tasarı, kereste endüstrisi ile bazı çevre gruplarının desteğini kazanarak nadir bir siyasi birlik oluşturdu. Temsilciler Meclisi'nde her iki partiden de destek gören yasa, Senato'da da geçmeye yakın görünüyor.
Gelişmenin Arka Planı
Son yıllarda ABD'nin batı eyaletlerinde meydana gelen orman yangınları, milyonlarca dönüm alanı küle çevirdi ve milyarlarca dolar hasara yol açtı. Kaliforniya, Oregon, Colorado ve diğer eyaletlerde art arda yaşanan felaketler, federal düzeyde acil önlem alınması gerekliliğini ortaya koydu. Fix Our Forests Act, bu bağlamda orman yönetimi politikalarında köklü bir değişim öneriyor. Yasa tasarısı, ormanlardaki yanıcı madde birikimini azaltmak için 'seyreltme' (thinning) adı verilen mekanik temizlik çalışmalarını hızlandıracak. Ayrıca, yangınla mücadelede insansız hava araçları, yapay zeka destekli erken uyarı sistemleri ve yeni nesil yangın söndürme kimyasalları gibi teknolojilerin test edilmesi için fon ayrılacak. Evlerin çevresinde 'savunma alanı' oluşturulması ve yangına dayanıklı malzemelerin kullanımı teşvik edilecek.
Tasarının en dikkat çekici yönü, genellikle karşıt kamplarda yer alan kereste şirketleri ve çevre örgütlerinin aynı masada buluşması. Kereste endüstrisi, seyreltme çalışmalarının kendilerine hammadde sağlayacağını ve orman yangınlarını azaltacağını savunuyor. Bazı çevre grupları ise yangın rejiminin doğal dengesini bozabileceği endişesiyle temkinli yaklaşırken, bir kısmı da bilimsel verilere dayalı seyreltmenin ekosistem sağlığı için gerekli olduğunu kabul ediyor. Ancak çevrecilerin bir kısmı, yasanın kereste şirketlerine aşırı imtiyaz sağlayabileceği ve yaşlı ormanların korunmasına yeterince önem vermediği eleştirisini dile getiriyor.
Yasa tasarısı, federal orman yönetimi bürokrasisini azaltarak projelerin onay sürecini kısaltmayı hedefliyor. Çevresel incelemelerin hızlandırılması, yangın riski yüksek bölgelerde acil müdahale için kritik önem taşıyor. Ayrıca, yerel yönetimlere ve itfaiye teşkilatlarına ek kaynak sağlanacak. Tasarı, yangın sonrası rehabilitasyon çalışmaları için de fon ayırıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'deki orman yangınları sadece ulusal bir sorun olmakla kalmıyor; duman bulutları binlerce kilometre öteye taşınarak Kanada ve hatta Avrupa'da hava kalitesini etkiliyor. İklim değişikliğiyle birlikte yangın mevsiminin uzaması ve yangınların şiddetinin artması, küresel bir kriz haline gelmiş durumda. Avustralya, Akdeniz ülkeleri ve Brezilya gibi bölgeler de benzer felaketlerle boğuşuyor. ABD'nin bu yasayla atacağı adımlar, diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Özellikle orman yönetimi ve yangın önleme teknolojileri konusunda uluslararası işbirliği potansiyeli artabilir.
Fix Our Forests Act, aynı zamanda iklim politikaları açısından da önemli. Ormanlar, karbon yutakları olarak iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynuyor. Ancak yanlış yönetim, ormanları karbon kaynağına dönüştürebilir. Yasa, bu dengeyi gözetmeyi amaçlıyor. Bilim insanları, ormanların yangına dayanıklı hale getirilmesinin uzun vadede karbon emilimini artıracağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle her yaz ciddi orman yangınlarıyla karşı karşıya kalıyor. 2021'deki büyük yangınlar, ülkenin yangınla mücadele kapasitesini sorgulatmıştı. ABD'deki bu yasa, Türkiye için iki açıdan önemli: Birincisi, orman seyreltme ve yangına dayanıklı ev teknolojileri konusunda işbirliği ve bilgi transferi imkanı doğabilir. İkincisi, ABD'nin yangın yönetimi yaklaşımı, Türkiye'nin kendi stratejilerini gözden geçirmesi için bir referans olabilir. Ayrıca, kereste endüstrisi ile çevrecilerin uzlaşması, Türkiye'deki benzer tartışmalara ışık tutabilir. Türkiye, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için orman yangınlarıyla mücadelede uluslararası işbirliğine açık olmalı.
