ABD ordusu, İran'ın İsrail'e yönelik geniş çaplı füze saldırılarını önlemek için müdahale etti. Beyaz Saray'ın bu tür saldırılara karşı olduğunu kamuoyuna duyurmasına rağmen, İsrail savaş uçaklarının Beyrut'un dış mahallelerini vurmasının ardından İran misilleme olarak 100'den fazla balistik füze fırlattı. Washington, bölgede gerginliğin tırmanmasını önlemek için hızlı bir şekilde savunma sistemlerini devreye soktu.
Gelişmenin arka planı
İsrail'in Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırıları, Hizbullah'ın üst düzey komutanlarından birini hedef aldı. Saldırıda en az 12 sivil hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Beyaz Saray, saldırının ardından yaptığı açıklamada, İsrail'in eylemlerinin orantısız olduğunu ve sivillerin korunması gerektiğini vurgulamasına rağmen, İsrail operasyonlarına devam etti.
İran, İsrail'in Beyrut'a yönelik saldırısını kınamış ve misilleme yapacağını duyurmuştu. 48 saat içinde İran Devrim Muhafızları, İsrail'in çeşitli noktalarına balistik füzeler fırlatmaya başladı. Bu füzelerin bir kısmı, ABD'nin İsrail'de konuşlu Patriot ve THAAD savunma sistemleri tarafından havada imha edildi. ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, müdahalenin başarılı olduğunu ve İsrail'de ciddi bir hasar oluşmadığını belirtti.
İran'ın saldırısı, bölgede tırmanan bir krizi daha da derinleştirdi. İran ve İsrail arasında son yıllarda artan gerilim, İsrail'in Suriye'de İran destekli güçlere yönelik saldırıları ve İran'ın nükleer programı nedeniyle zaten yüksekti. Bu son olay, iki ülke arasında doğrudan askeri çatışma riskini artırdı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, ABD'nin İsrail'e olan bağlılığını bir kez daha ortaya koydu. ABD Başkanı, İran'a yönelik daha sert yaptırımlar ve Birleşmiş Milletler'de kınama kararı için harekete geçti. Rusya ve Çin, bölgede sükunet çağrısı yaparken, Avrupa Birliği acil bir zirve toplamayı değerlendiriyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, çatışmanın kendi topraklarına sıçramaması için endişeli. İran, İsrail işgalini meşru müdafaa olarak nitelendirirken, Hizbullah ve Hamas da İran'ı desteklediklerini açıkladı. Bölgede büyük bir savaşın eşiğinde olduğumuzu söylemek abartı olmaz.
İran'ın füze saldırısı, küresel petrol fiyatlarında anlık bir yükselişe neden oldu. Brent petrol varil başına 85 dolara kadar çıktı. Piyasalar, çatışmanın İran ve İsrail arasında doğrudan bir savaşa dönüşmesi durumunda petrol arzının ciddi şekilde etkileneceğinden endişe ediyor. Ayrıca, bu olay NATO'nun da dikkatle izlediği bir konu haline geldi; çünkü İsrail, NATO üyesi olmasa da Batı'nın stratejik bir ortağı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem İran hem de İsrail ile karmaşık ilişkilere sahip. Bu çatışma, Türkiye'nin enerji güvenliğini doğrudan etkileyebilir; çünkü İran doğal gaz ve petrol tedarikçilerinden biridir. Ayrıca, bölgede istikrarsızlık Türkiye'nin güney sınırında yeni güvenlik tehditleri yaratabilir. Türkiye, daha önce benzer krizlerde arabuluculuk yapmış olsa da, bu olayda ABD'nin doğrudan askeri müdahalesi dengeleri değiştirebilir. Türkiye'nin, çatışmanın kendi topraklarına sıçramaması için hem İran hem de İsrail ile diplomatik kanalları açık tutması ve gerginliği azaltmaya yönelik inisiyatif alması bekleniyor.
