Associated Press-NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezi tarafından 11-15 Ocak 2025 tarihleri arasında yapılan yeni bir anket, Amerikan kamuoyunda İsrail'e yönelik desteğin keskin bir şekilde aşındığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, Amerikalı yetişkinlerin yaklaşık üçte biri (yüzde 30) İsrail'in Gazze'de Filistinlilere karşı soykırım işlediğine inanıyor. Bu oran, İsrail'in 7 Ekim 2023'te başlayan ve 15 aydır devam eden askeri operasyonlarının ardından kaydedilen en yüksek oran. Anket, 1.200'den fazla yetişkinle yapılan görüşmelere dayanıyor ve hata payı yüzde ±3,5.
Netanyahu'ya güven taban tabana zıt
Ankette dikkat çeken bir diğer bulgu, Amerikalı Yahudiler arasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya duyulan güvenin tarihi düşük seviyelere gerilemesi. Yahudi Amerikalıların yalnızca yüzde 34'ü Netanyahu'nun savaşı yönetme şeklini onaylarken, yüzde 38'i İsrail'in Gazze'deki eylemlerinin soykırım teşkil ettiğini düşünüyor. Bu, İsrail yanlısı lobinin en güçlü olduğu toplulukta bile büyük bir kırılmaya işaret ediyor. Karşılaştırmalı olarak, aynı ankette Amerikalıların yalnızca yüzde 18'i Netanyahu'ya güven duyduğunu belirtirken, bu oran Demokrat seçmenlerde yüzde 8'e, Cumhuriyetçilerde ise yüzde 32'ye düşüyor. Ankete göre, Amerikan kamuoyu İsrail'in askeri operasyonlarını genel olarak desteklemeye devam ederken, orantısız güç kullanımı ve sivil kayıplara ilişkin endişeler giderek artıyor.
Gazze'deki Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 7 Ekim 2023'ten bu yana çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 46.000'den fazla Filistinli hayatını kaybetti, 110.000'den fazla kişi yaralandı. Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Ceza Mahkemesi, İsrail'in Refah ve Han Yunus gibi yoğun nüfuslu bölgelere yönelik saldırılarını savaş suçu olarak değerlendiriyor. Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) açtığı soykırım davası ise sürüyor. Anket sonuçları, İsrail'in uluslararası alandaki yalnızlığının derinleştiğini teyit ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD'nin Ortadoğu politikası sorgulanıyor
Anket, ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin İsrail'e verdiği koşulsuz desteğin, Amerikan kamuoyunda giderek daha fazla sorgulanmasına neden olduğunu gösteriyor. Demokrat Parti tabanındaki Filistin yanlısı söylem güçlenirken, Amerikan üniversitelerinde ve sivil toplum kuruluşlarında İsrail'i boykot çağrıları yaygınlaşıyor. Ankete katılanların yüzde 45'i ABD'nin İsrail'e askeri yardımı kesmesi gerektiğini söylerken, bu oran Demokrat seçmende yüzde 60'a ulaşıyor. Bu durum, Kasım 2024 ABD başkanlık seçimleri öncesinde Biden yönetimini zor bir pozisyonda bırakıyor. Orta Doğu'da ise İran ve Hizbullah gibi aktörler, ABD'nin İsrail'e desteğini bahane ederek bölgedeki vekalet savaşlarını tırmandırıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ABD müttefikleri, İsrail ile normalleşme sürecini askıya almış durumda. Anket, ayrıca Amerikalıların yüzde 40'ının Filistin devletinin tanınması gerektiğini düşündüğünü ortaya koyarak, iki devletli çözüme verilen desteğin de arttığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu anket sonuçları, Türkiye'nin uzun süredir savunduğu İsrail'in Gazze'deki eylemlerinin uluslararası hukuk ihlali olduğu tezini güçlendiriyor. ABD kamuoyundaki bu değişim, Ankara'nın Washington nezdinde Filistin davasını daha etkili bir şekilde gündeme getirmesine olanak sağlayabilir. Türkiye, Birleşmiş Milletler ve diğer platformlarda İsrail'e yönelik yaptırımlar için lobi faaliyetlerini yoğunlaştırabilir. Ancak, ABD yönetiminin resmi politikasında henüz bir değişiklik olmaması, Türkiye-ABD ilişkilerinde Filistin meselesinin yeni bir gerilim alanı olarak kalacağını gösteriyor. Bölgesel olarak, İsrail'e yönelik uluslararası baskının artması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve Kıbrıs meselesinde elini güçlendirebilir.
