Associated Press (AP) ve NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezi tarafından yapılan yeni bir anket, ABD kamuoyunda İsrail'e verilen desteğin belirgin şekilde düştüğünü ve Gazze Şeridi'nde devam eden savaşla ilgili olarak Amerikalıların önemli bir kısmının İsrail'in soykırım suçu işlediğine inandığını ortaya koydu. Ankete göre, her üç Amerikalı yetişkinden biri İsrail'in Gazze'de soykırım yaptığı görüşünü taşırken, bu oran özellikle genç seçmenler ve Demokrat Parti taraftarları arasında daha da yükseliyor. Çatışmaların 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısıyla başlamasının ardından geçen aylarda, ABD yönetiminin İsrail'e askeri ve diplomatik desteği sürerken, kamuoyundaki kırılma dikkat çekiyor.
Anket verileri: Destek eriyor, bölünme derinleşiyor
AP-NORC anketine katılan Amerikalı yetişkinlerin yalnızca %40'ı İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını desteklediğini belirtirken, bu oran 2023 Kasım ayında %50 seviyesindeydi. Aynı dönemde Filistinlilere yönelik sempati duyanların oranı ise %25'ten %35'e yükseldi. Savaşın başlamasından bu yana İsrail ile ilgili olarak "çok olumlu" veya "oldukça olumlu" görüş bildirenlerin oranı %32'den %24'e geriledi.
Ankette özellikle dikkat çeken bir diğer bulgu, İsrail'in Gazze'de "soykırım" suçu işlediği yönündeki kanaat. Katılımcıların %31'i bu iddiaya katıldığını ifade ederken, %43'ü katılmadığını, kalan %26'sı ise kararsız olduğunu söyledi. Ancak parti kimliğine göre ayrıştırıldığında, Demokratların %47'si soykırım gerçekleştiğini düşünürken, Cumhuriyetçilerde bu oran yalnızca %13. Yaş grupları arasında da keskin bir fark var: 18-29 yaş arasındaki genç yetişkinlerin %43'ü soykırım görüşünü benimserken, 60 yaş ve üzerinde bu oran %20'ye düşüyor.
Başkan Biden'a yansımalar ve iç siyaset
ABD Başkanı Joe Biden'ın İsrail politikası, özellikle Gazze'deki sivil ölümlerinin artması ve insani krizin derinleşmesi nedeniyle kendi partisi içinde de eleştirilerin hedefi oluyor. Kasım 2024 başkanlık seçimleri öncesinde anket sonuçları, Biden'ın İsrail'e koşulsuz desteğinin özellikle genç seçmenler ve ilerici Demokratlar arasında oy kaybına yol açabileceğini gösteriyor. Öte yandan, Cumhuriyetçi aday Donald Trump'ın İsrail yanlısı söylemleri, Cumhuriyetçi tabanda karşılık bulmaya devam ediyor. Anket, Amerikalıların %51'inin ABD'nin İsrail'e silah sevkiyatına son vermesi gerektiğini düşündüğünü de ortaya koyuyor; bu oran Demokratlarda %64'e çıkarken, Cumhuriyetçilerde %29'da kalıyor.
Uluslararası düzeyde ise, Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'na (ICJ) yaptığı soykırım başvurusu ve İsrail'in Refah kentine yönelik olası kara harekatı planları, ABD kamuoyundaki bu algı değişimini daha da hızlandırabilir. AP-NORC anketi, Amerikan toplumunun yalnızca Orta Doğu politikası konusunda değil, aynı zamanda insan hakları ve uluslararası hukuk bağlamında da derin bir bölünme yaşadığını teyit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD kamuoyundaki bu kayma, Türk dış politikası açısından iki önemli anlama geliyor. Birincisi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve İsrail'e yönelik eleştirileri, Amerikan toplumunun giderek daha fazla paylaştığı bir zemine oturuyor; bu da Ankara'nın uluslararası kamuoyunda yalnız olmadığını gösteriyor. İkincisi, Biden yönetiminin seçim öncesinde İsrail politikasını gözden geçirmek zorunda kalması, Türkiye'nin Gazze'de ateşkes ve insani yardım çağrılarını dolaylı olarak güçlendirebilir. Ancak ABD'nin İsrail'e yönelik askeri desteğinin devam etmesi, bölgedeki gerilimin Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını da etkileme potansiyelini koruyor.
