ABD yönetimi, İsrail'e Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik şiddetin durdurulması için resmi talepler iletmeye hazırlanıyor. İsrail'in Channel 13 kanalının haberine göre, Washington yönetimi özellikle Yahudi yerleşimcilerin saldırılarının sona erdirilmesini ve İsrail askerlerinin Filistinlilere karşı şiddet kullanımının durdurulmasını talep edecek. Haberde, ismi açıklanmayan ABD'li yetkililere dayandırılan bilgilerde, bu taleplerin resmi bir nota şeklinde İsrail hükümetine iletileceği belirtiliyor. Söz konusu gelişme, Biden yönetiminin İsrail-Filistin çatışmasında daha aktif bir rol üstlenme çabası olarak değerlendiriliyor.
Arka plan: Yerleşimci şiddeti tırmanıyor
Son aylarda Batı Şeria'da Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarında belirgin bir artış yaşanıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılında yerleşimci saldırılarında bir önceki yıla kıyasla yüzde 50'den fazla artış kaydedildi. Bu durum, uluslararası toplumun tepkisini çekerken, ABD'nin de dikkatini çekmiş durumda. Özellikle aşırı sağcı İsrailli bakanların yerleşimci şiddetini teşvik eden açıklamaları, Washington'da rahatsızlık yaratıyor. ABD, uzun süredir İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikalarını uluslararası hukuka aykırı bularak eleştiriyor ancak bu kez daha somut adımlar atılacağı sinyali geliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin bu adımı, Orta Doğu'da artan gerilimin ardından geliyor. Gazze Şeridi'ndeki savaşın yanı sıra Batı Şeria'da da tansiyon yükseliyor. ABD, bölgede istikrarı sağlama çabaları kapsamında İsrail'in uluslararası hukuka uygun davranmasını talep ediyor. Ancak İsrail hükümetindeki aşırı sağcı unsurlar, bu taleplere direnç gösterebilir. Avrupa Birliği de benzer şekilde yerleşimci şiddetini kınarken, ABD'nin bu hamlesi diğer ülkelerin de daha sert önlemler almasının önünü açabilir. Uzmanlar, ABD'nin taleplerinin somut yaptırımlarla desteklenmemesi halinde etkisiz kalabileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin İsrail'e yönelik bu talepleri, Türkiye'nin uzun süredir savunduğu pozisyonla örtüşüyor. Ankara, Filistin topraklarının işgalini ve yerleşimci şiddetini defalarca kınamış, uluslararası topluma harekete geçme çağrısı yapmıştı. Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteğin uluslararası alanda benzer bir zemine oturması açısından önemli. Öte yandan, ABD'nin hamlesi sonuç verirse, bölgede istikrarın artması Türkiye'nin güvenliği ve ticaretine olumlu yansıyabilir. Ancak İsrail'in olası olumsuz yanıtı, bölgesel gerilimi artırarak Türkiye'yi de etkileyebilir. Ankara'nın bu süreçte hem diplomatik girişimlerini sürdürmesi hem de gelişmeleri yakından takip etmesi bekleniyor.
