ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan güçlerinin İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını açıkladı. Açıklamada, söz konusu saldırıların İran destekli grupların ABD askeri personeline yönelik son saldırılarına karşılık olarak düzenlendiği belirtildi. CENTCOM tarafından yapılan yazılı açıklamada, saldırıların İran'ın askeri altyapısını hedef aldığı ve ABD'nin meşru müdafaa hakkı çerçevesinde gerçekleştirildiği ifade edildi. Operasyonun kapsamı ve kullanılan silah sistemleri hakkında henüz detaylı bilgi paylaşılmazken, saldırıların hava ve deniz unsurlarıyla koordineli bir şekilde yürütüldüğü kaydedildi.
Gelişmenin Arka Planı
Bu son saldırılar, ABD ile İran arasında son haftalarda tırmanan gerilimin bir parçası. Geçtiğimiz hafta içerisinde Irak ve Suriye'deki ABD üslerine İran destekli milisler tarafından dron ve roket saldırıları düzenlenmiş, bu saldırılarda birkaç ABD askeri hafif yaralanmıştı. ABD Başkanı Joe Biden, daha önce yaptığı açıklamalarda İran'a ve vekil güçlerine karşı "orantılı ve kararlı" bir yanıt verileceğini belirtmişti. CENTCOM'un bu hamlesi, İran'ın bölgedeki nüfuzunu kırmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor.
Saldırıların hedef aldığı bölgeler arasında İran'ın doğusundaki askeri tesisler ve İran Devrim Muhafızları'na ait lojistik merkezlerin bulunduğu iddia ediliyor. Ancak CENTCOM, operasyonunun detaylarını güvenlik gerekçesiyle gizli tutuyor. İran tarafından henüz resmi bir açıklama gelmezken, devlet medyası saldırıları "provokasyon" olarak nitelendiren haberler yayımladı. İran Dışişleri Bakanlığı'nın konuyla ilgili bir kınama mesajı yayımlaması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin İran'a yönelik bu yeni saldırıları, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan güvenlik dengelerini daha da germe potansiyeli taşıyor. İsrail, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, ABD'nin İran'a karşı sert tutumunu desteklerken, Rusya ve Çin ise saldırıları kınayarak tansiyonun düşürülmesi çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde acil bir oturum talep edilmesi bekleniyor.
Uzmanlar, bu tür bir askeri müdahalenin İran'ın nükleer programındaki ilerlemeyi durdurmayacağı gibi, aksine Tahran yönetimini daha da radikalleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinin küresel petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceği belirtiliyor. Brent petrol fiyatları, haberin ardından yüzde 2'den fazla yükseldi. Saldırıların sivil kayıplara yol açıp açmadığı ise henüz bilinmiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran arasındaki bu yeni gerginlik, Türkiye'yi jeopolitik ve ekonomik açıdan doğrudan etkileyebilecek bir gelişme. Türkiye, İran ile sınır komşusu olması ve iki ülke arasındaki ticari ilişkiler nedeniyle bu çatışmanın yayılmasından endişe duyuyor. Ayrıca, Irak ve Suriye'deki istikrarsızlığın artması, Türkiye'nin PKK/YPG ile mücadelesini ve enerji güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Ankara, şimdiye kadar bölgede tansiyonun düşürülmesi çağrısı yaparken, hem ABD hem de İran ile dengeli bir diplomasi yürütmeye çalışıyor. Petrol fiyatlarındaki artış ise Türkiye ekonomisi için ek bir yük oluşturma riski taşıyor.
