Reuters tarafından Pazartesi günü yayımlanan yeni bir kamuoyu araştırması, Amerikalıların büyük çoğunluğunun ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin kısa vadede sona ermeyeceğine inandığını ortaya koydu. Ankete katılanların yüzde 79'u, yani yaklaşık her 5 Amerikalıdan 4'ü, ABD ordusunun İran'a yönelik askeri operasyonlarının uzayacağı görüşünde. Bu oran, Amerikan kamuoyunda savaş yorgunluğunun arttığı bir dönemde, yönetimin karşı karşıya olduğu iç siyasi baskıya da işaret ediyor. Anket, iki ülke arasında son aylarda yeniden alevlenen çatışmaların sivil kayıplara yol açması ve bölgesel istikrarsızlığı derinleştirmesi sonrası gerçekleştirildi.
Anketin ayrıntıları: Beklenti ve endişeler
Reuters/Ipsos tarafından 24-26 Şubat tarihlerinde yapılan ankete katılan 1.004 Amerikalı yetişkinin yüzde 79'u, ABD güçlerinin İran'a yönelik askeri harekâtının "birkaç yıl daha devam edeceğini" söyledi. Katılımcıların yalnızca yüzde 14'ü çatışmaların önümüzdeki bir yıl içinde sona ereceğini öngörürken, yüzde 7'si ise görüş belirtmedi. Anketin hata payı yüzde 3,5 puan olarak açıklandı. İlginç bir şekilde, Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 72'si savaşın uzayacağını düşünürken, Demokratlarda bu oran yüzde 84'e çıkıyor. Bu fark, partilerin askeri müdahalelere bakışındaki geleneksel ayrışmayı yansıtıyor. Aynı ankette, katılımcıların yüzde 63'ü ABD'nin İran'a daha fazla asker göndermesine karşı çıktığını belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut: İran gerilimi ve petrol piyasaları
ABD-İran arasındaki gerilim, özellikle Hürmüz Boğazı'nda artan deniz trafiği ve İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine devam etmesiyle uluslararası gündemde üst sıralarda yer alıyor. Washington, Tahran'ın nükleer programına yönelik yaptırımları sıkılaştırırken, İran da ABD üslerine ve müttefiklerine yönelik vekil güçler aracılığıyla saldırılarını artırdı. Petrol fiyatları bu belirsizlikle birlikte varil başına 85 dolar seviyesinin üzerinde seyrediyor. Uzmanlar, çatışmanın yayılması halinde küresel enerji arzında ciddi kesintiler yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Avrupa Birliği, tarafları yeniden diyalog masasına çekmeye çalışsa da, anket sonuçları Amerikan kamuoyunun diplomatik çözüm konusunda umutsuz olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD-İran geriliminin doğrudan komşusu olduğu için bu çatışmadan en fazla etkilenecek ülkelerden biridir. Irak ve Suriye'deki krizlerle zaten boğuşan Ankara, yeni bir savaşın sınır güvenliğini daha da karmaşık hale getireceğinin farkındadır. Anket, savaşın uzayacağı beklentisini ortaya koyuyor; bu durumda Türkiye'nin güney sınırlarında terör örgütü PKK/YPG'nin fırsatçı saldırıları artabilir. Ayrıca, olası bir mülteci dalgası ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, Türk ekonomisi üzerinde ek yük oluşturabilir. Türkiye, hem İran'la hem de ABD'yle dengeli ilişkilerini korumak için diplomatik girişimlerini hızlandırmalıdır; aksi takdirde bölgesel bir çatışmanın ortasında kalma riskiyle karşı karşıyadır.
