Yeni bir kamuoyu araştırması, Amerikan halkının ezici bir çoğunluğunun İran ile savaşın sona ermesini desteklediğini ortaya koydu. Ankete katılanların yüzde 78’i İran ile savaşın sonlandırılmasından yana olduğunu belirtirken, yüzde 57’si savaşın çözdüğünden daha fazla sorun yarattığı görüşünde. Bu sonuçlar, ABD-İran anlaşmasına yönelik güçlü bir halk desteğinin varlığına işaret ediyor. Aynı zamanda ABD ekonomisi, savaş ve enerji piyasalarıyla bağlantılı enflasyonist baskılarla boğuşmaya devam ediyor; enflasyon yüksek seyrediyor.
Anlaşma ihtimali ve kamuoyu yoklamaları
ABD’de faaliyet gösteren bağımsız bir araştırma şirketi tarafından gerçekleştirilen anket, 1-10 Nisan 2025 tarihleri arasında 2 bin 500 kişilik bir örneklemle yapıldı. Katılımcıların yüzde 63’ü, mevcut yönetimin İran ile diplomatik bir anlaşmaya varma çabalarını desteklediğini ifade etti. Anketin hata payı yüzde 2,5 olarak açıklandı.
Öte yandan, anlaşmaya en güçlü desteğin Demokrat Parti seçmenleri arasında olduğu görülüyor. Demokratların yüzde 89’u savaşın sona ermesinden yana iken, Cumhuriyetçilerde bu oran yüzde 64’te kalıyor. Bağımsız seçmenlerde ise destek oranı yüzde 77 olarak ölçüldü. Bu veriler, konunun partiler üstü bir önem taşıdığını ancak siyasi kutuplaşmanın etkisini de gösteriyor.
Ekonomik boyut ve enflasyon üzerindeki etkiler
ABD Çalışma Bakanlığı’nın mart ayı verilerine göre, yıllık enflasyon yüzde 4,2 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, Federal Rezerv’in yüzde 2’lik hedefinin oldukça üzerinde. Enerji fiyatlarındaki artış, enflasyonun ana itici gücü olarak öne çıkıyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre, ham petrol varil fiyatı son bir yılda yüzde 18 arttı. Uzmanlar, İran ile varılacak bir anlaşmanın enerji piyasalarındaki arz fazlası yaratabileceğini ve bunun da fiyatları aşağı çekebileceğini belirtiyor.
Ankete katılanların yüzde 45’i, savaşın kendi kişisel mali durumları üzerinde olumsuz etkisi olduğunu söylüyor. Yüzde 61 ise savaşın ABD ekonomisine zarar verdiğini düşünüyor. Bu rakamlar, kamuoyunun savaşın ekonomik faturasının farkında olduğunu gösteriyor.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, İran ile müzakerelerin sürdüğü ve tarafların bir anlaşmaya yaklaştığı belirtiliyor. Ancak İran tarafından henüz resmi bir yanıt gelmedi. Uzmanlar, anlaşmanın Kongre’den geçmesinin zorlu olabileceğini, özellikle İran’ın nükleer programına ilişkin endişelerin sürdüğünü vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran anlaşması, Türkiye’nin enerji güvenliği ve dış politikası açısından kritik önem taşıyor. Anlaşma sağlanması halinde, İran yaptırımlarının hafiflemesiyle Türkiye’nin İran’dan doğalgaz ve petrol ithalatı artabilir, bu da enerji maliyetlerini düşürebilir. Ayrıca, bölgede tansiyonun düşmesi, Türkiye’nin Suriye ve Irak’taki güvenlik endişelerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak, ABD’nin Ortadoğu’dan çekilme algısı, Türkiye’nin kendi güvenlik önlemlerini artırmasını gerektirebilir. Türkiye, bu süreçte dengeli bir diplomasi izleyerek hem ABD hem de İran ile ilişkilerini korumaya çalışacaktır.
