ABD ve İngiltere, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Sudan'daki paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (RSF) verdiği desteği durdurmak için etkili adımlar atmamakla eleştiriliyor. ABD'nin resmi olarak soykırım yapmakla suçladığı RSF, Sudan'da orduya karşı savaşırken BAE'den lojistik ve mali yardım alıyor. Ancak Washington ve Londra'nın bu konuda 'parmak uçlarında yürümesi', sorunun çözümünü geciktiriyor.
Gelişmenin Arka Planı: Sudan'da İç Savaş ve RSF'nin Rolü
Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile RSF arasında şiddetli bir iç savaşa sahne oluyor. Çatışmalar on binlerce kişinin ölümüne, milyonlarca kişinin yerinden edilmesine ve büyük bir insani krize yol açtı. RSF, Hartum ve Darfur bölgesinde sivillere yönelik katliamlar, cinsel şiddet ve etnik temizlik gibi suçlarla anılıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, RSF'yi ve onu destekleyen bazı grupları resmen soykırım yapmakla suçladı.
BAE ise RSF'ye askeri ve mali destek sağlamakla suçlanıyor. Birleşmiş Milletler raporları, BAE'nin Çad üzerinden RSF'ye silah ve mühimmat sevk ettiğini ortaya koyuyor. Ancak Abu Dabi yönetimi bu iddiaları reddediyor. ABD ve İngiltere, BAE'yi resmen kınamaktan veya yaptırım uygulamaktan kaçınıyor. Bunun nedeni, BAE ile olan stratejik ortaklıklar ve Yemen, Libya gibi bölgesel konularda işbirliği ihtiyacı olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sessizliğin Bedeli
Uzmanlar, ABD ve İngiltere'nin tutumunun Sudan'daki çatışmayı uzattığını ve insani felaketi derinleştirdiğini belirtiyor. RSF'nin elindeki bölgelerde kıtlık ve salgın hastalıklar yayılırken, uluslararası toplumun müdahalesi yetersiz kalıyor. Ayrıca BAE'ye uygulanmayan baskı, Körfez ülkelerinin diğer çatışma bölgelerindeki benzer müdahaleleri için de caydırıcılığı azaltıyor. Just Security'de yayımlanan analize göre, hükümetler ve özel sektör, BAE'ye itibar baskısı uygulama cesareti bulmalı. Aksi takdirde Sudan'da barış ve hesap verebilirlik sağlanamayacak.
ABD ve İngiltere'nin sessizliği, aynı zamanda Çin ve Rusya gibi diğer büyük güçlerin Sudan'daki nüfuz mücadelesini de etkiliyor. Moskova, RSF'ye paralı asker desteği sağlamakla suçlanırken, Pekin ekonomik çıkarlarını korumak için tarafsız kalmayı tercih ediyor. Bu karmaşık denklemde, BAE'nin rolü giderek daha fazla sorgulanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan'da tarihsel ve dini bağları olan bir ülke olarak çatışmanın sona ermesini ve istikrarın sağlanmasını destekliyor. Ancak BAE'nin RSF'ye desteği, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu ve Sudan ordusuyla olan ilişkilerini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca BAE ile Körfez'de yaşanan rekabet, bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Türkiye'nin, Sudan'daki krizi çözmek için arabuluculuk girişimlerini sürdürmesi ve uluslararası toplumun çifte standart uygulamasına karşı tutarlı bir duruş sergilemesi önem taşıyor.
