ABD ve Hindistan, son ticaret görüşmelerini somut bir anlaşma sağlanamadan tamamladı. Tarafların iki gün süren müzakereleri, ticaret açığı ve tarife engelleri gibi temel konularda ilerleme kaydedilememesi nedeniyle neticeye ulaşamadı. Görüşmelerin ardından yapılan ortak açıklamada, diyaloğun sürdürülmesi konusunda mutabık kalındığı ancak henüz bir anlaşma metni üzerinde uzlaşılamadığı bildirildi. ABD, Hindistan'ın ikinci büyük ticaret ortağı ve en büyük ihracat pazarı konumunda bulunuyor. Özellikle Çin ile artan gerilimlerin ardından Hindistan'ın ABD ile ticari ilişkilerini derinleştirme arayışı, bu görüşmeleri daha da kritik hale getirmişti. Ancak taraflar arasındaki görüş ayrılıkları, kapsamlı bir ticaret anlaşmasının imzalanmasını engelledi.
Görüşmelerin arka planı ve tarafların pozisyonları
ABD-Hindistan ticaret ilişkileri son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izliyor. 2019 yılında ABD, Hindistan'a uyguladığı ticari imtiyazları askıya almış, buna karşılık Hindistan da bazı ABD ürünlerine ek gümrük vergileri getirmişti. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2022 yılında yaklaşık 128 milyar dolara ulaşırken, ABD'nin Hindistan ile ticaret açığı 32 milyar dolar civarında seyrediyor. Son görüşmelerdeki başlıca gümrük vergileri, tarife dışı engeller, fikri mülkiyet hakları ve piyasaya erişim konuları oldu. Hindistan, özellikle çelik ve alüminyum sektörlerinde ABD'nin uyguladığı ek vergilerin kaldırılmasını talep ederken, ABD ise Hindistan'ın tarımsal ürünler ve tıbbi cihazlar üzerindeki gümrük vergilerini düşürmesini istedi.
Görüşmelerin sonuçsuz kalmasında, tarafların iç siyasi dinamikleri de etkili oldu. ABD'de 2024 başkanlık seçimleri öncesi Başkan Joe Biden yönetiminin korumacı ticaret politikalarından ödün vermek istememesi, Hindistan'da ise Başbakan Narendra Modi hükümetinin yerli üreticiyi koruma hassasiyeti müzakereleri zorlaştırdı. Her iki ülke de seçim yılında olduğu için, ticaret konusundaki hassasiyetlerin daha da arttığı yorumları yapılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Çin faktörü ve Hint-Pasifik stratejisi
ABD-Hindistan ticaret görüşmelerindeki bu tıkanma, iki ülkenin stratejik ortaklığına gölge düşürmese de, özellikle Çin'in bölgedeki artan etkisi karşısında daha yakın işbirliği arayışlarını zora sokuyor. ABD, Hint-Pasifik bölgesinde Çin'in yükselişine karşı Hindistan'ı kilit bir ortak olarak görüyor. Quad (Dörtlü Güvenlik Diyaloğu) çerçevesinde güvenlik işbirliği derinleşirken, ticari alanda benzer bir sinerji yakalanamaması dikkat çekiyor. Hindistan ise Çin'e olan ticari bağımlılığını azaltmak için ABD ile ticaret hacmini artırmak istiyor ancak kendi hassas sektörlerini koruma refleksinden vazgeçmiyor.
Görüşmelerin neticesiz kalması, Hindistan'ın alternatif arayışlarını hızlandırabilir. Hindistan, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık ile de serbest ticaret anlaşması müzakereleri yürütüyor. Bu görüşmelerin sonuçlanması halinde, Hindistan'ın ABD karşısındaki pazarlık gücü artabilir. Ayrıca, bölgesel olarak Hindistan, Güneydoğu Asya ülkeleriyle olan ticari bağlarını güçlendirme yoluna gidebilir. ABD ise Hint-Pasifik ekonomik çerçevesi (IPEF) kapsamında bölgedeki diğer ülkelerle işbirliğini derinleştirmeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Hindistan ticaret görüşmelerinin neticesiz kalması, Türkiye açısından dolaylı da olsa bazı fırsatlar barındırıyor. Hindistan'ın ABD'ye alternatif olarak Avrupa Birliği ve Asya-Pasifik ülkeleriyle ticaret anlaşmalarına yönelmesi, Türkiye'nin de Hindistan pazarında rekabet avantajını artırabilir. Türkiye, Hindistan ile ticaret hacmini son yıllarda 10 milyar dolar seviyesine çıkarmış durumda ve otomotiv, savunma sanayi ve tekstil gibi sektörlerde işbirliği potansiyeli yüksek. Ayrıca, ABD'nin Hindistan'a yönelik ticari baskıları, Türk ürünlerinin Hindistan pazarında daha rekabetçi hale gelmesine katkı sağlayabilir. Küresel ticaretteki bu gelişmeler, Türkiye'nin çok yönlü dış ticaret stratejisi açısından değerlendirilmeli.
