ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, G20 maliye bakanları toplantısında küçük bankaların kriz sonrası ağır düzenleyici yükler altında ezildiğini savunarak finansal piyasalarda daha hafif bir düzenleme çağrısında bulundu. Pazartesi günü gerçekleştirilen toplantıda bankacılık sektörünün önde gelen isimlerine hitap eden Bessent, 2008 mali krizinin ardından getirilen kuralların küçük ölçekli bankaların rekabet gücünü olumsuz etkilediğini ve bu durumun finansal sistemin geneli için risk oluşturduğunu dile getirdi. ABD'nin önde gelen ekonomi yönetiminden gelen bu açıklamalar, küresel finansal düzenlemelerin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Kriz sonrası kurallar ve küçük bankaların sıkıntısı
2008 mali krizinin ardından dünya genelinde uygulamaya konulan Basel III düzenlemeleri, bankaların sermaye yeterlilikleri ve likidite oranlarını artırmayı hedeflemişti. Ancak bu kuralların özellikle büyük ölçekli bankaların faaliyetlerini etkilemek üzere tasarlanmasına rağmen, küçük ve orta ölçekli bankalar üzerinde orantısız bir yük oluşturduğu yönünde eleştiriler uzun süredir gündemdeydi. Bessent'in bu konudaki açıklamaları, sektör temsilcilerinin de dile getirdiği bu kaygıları resmi düzeyde dile getirmesi bakımından önem taşıyor.
Konuşmasında, aşırı düzenlemelerin yenilikçiliği engellediğini ve ekonomik büyümeyi yavaşlattığını belirten Bessent, küçük bankaların topluluklara kredi sağlama ve yerel ekonomileri destekleme konusunda kritik bir rol oynadığını ifade etti. Ona göre, mevcut kurallar bu bankaların iş modellerine uygun değil ve daha esnek bir yaklaşım benimsenmesi, finansal istikrarı tehlikeye atmadan büyümeyi teşvik edebilir.
ABD Hazine Bakanlığı'nın bu çıkışı, Başkan Donald Trump yönetiminin finans sektörüne yönelik düzenlemeleri gevşetme politikalarıyla da uyumlu görünüyor. Daha önce Trump yönetimi, 2010 Dodd-Frank yasasının bazı hükümlerini yumuşatan adımlar atmıştı. Bessent'in G20'deki sözleri, bu yöndeki çabaların küresel bir boyut kazanabileceğine işaret ediyor.
Küresel finansal mimari ve tartışmalar
Bessent'in çağrısı, küresel finansal düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerektiğine yönelik artan baskının bir parçası. Özellikle pandemi sonrası dönemde, düzenlemelerin ekonomik toparlanmayı frenlediği yönündeki eleştiriler güçlenmişti. Öte yandan, bazı uzmanlar ve düzenleyici otoriteler, kriz sonrası alınan önlemlerin finansal istikrarın korunmasında etkili olduğunu ve bu kuralların gevşetilmesinin yeni risklere yol açabileceğini belirtiyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Finansal İstikrar Kurulu (FSB) gibi kuruluşlar, düzenlemelerde 'dibe doğru yarış' anlamına gelebilecek uyumlaştırma çağrılarına karşı temkinli yaklaşıyor. Bu durum, G20 ülkeleri arasında görüş ayrılıklarına neden olabilir. Özellikle Avrupa Birliği ülkeleri, sıkı düzenlemelerin devamından yana bir tutum sergilerken, ABD ve bazı gelişmekte olan ülkeler daha esnek kurallar talep ediyor.
Bessent'in konuşması, sadece ABD iç politikası açısından değil, küresel finansal mimarinin geleceği açısından da belirleyici olabilir. Önümüzdeki dönemde Basel standartları başta olmak üzere uluslararası düzenlemelerin revize edilmesine yönelik müzakerelerin hız kazanması bekleniyor. Bu süreçte Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerin de görüşleri ve çıkarları önemli bir rol oynayacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, finansal piyasalarında küçük ve orta ölçekli bankaların ağırlığını hissettiren bir ülke konumunda. Bu nedenle, ABD'de başlatılan deregülasyon tartışmalarının küresel finansal standartları etkilemesi halinde, Türk bankacılık sektörüne de benzer rahatlamaların yansıması mümkün olabilir. Ancak Türkiye'nin son yıllarda uyguladığı ihtiyati politikalar ve finansal istikrar önceliği, olası küresel gevşemenin ülke pratiğine doğrudan transferini sınırlayabilir. Uzmanlar, bu tür tartışmaların Türkiye'nin uluslararası finansal entegrasyonu açısından fırsatlar sunabileceğini, ancak düzenleyici disiplinin korunmasının öncelikli olması gerektiğini vurguluyor.
