ABD Dışişleri Bakanlığı, ülkeye göç etmek isteyen bazı kişilerin başvurularının onaylanması için iade edilebilir 250 bin dolarlık teminat yatırmalarını şart koşan yeni bir düzenlemeyi duyurdu. Bakanlık Sözcüsü Tommy Pigott, 'Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek bir ayrıcalıktır, hak değildir' ifadelerini kullandı. Uygulamanın, göçmenlik sistemini kötüye kullananlara karşı caydırıcılık sağlamayı amaçladığı belirtildi.
Yeni düzenlemenin ayrıntıları
Resmi Gazete'de yayımlanan kurala göre, ABD'ye kalıcı yerleşim amacıyla vize başvurusunda bulunan bazı adaylar, başvurularının değerlendirmeye alınabilmesi için 250 bin dolarlık teminat yatıracak. Bu tutar, başvuru sahibinin ABD'deki varlığını ve ülkeye bağlılığını kanıtlaması durumunda iade edilecek. Ancak başvurunun reddedilmesi veya başvuru sahibinin ABD'de yasal statüsünü ihlal etmesi halinde teminata el konulacak.
Düzenleme, özellikle vize ihlali geçmişi bulunan ya da mali açıdan yetersiz görülen başvuru sahiplerini kapsıyor. ABD Göçmenlik ve Vatandaşlık Hizmetleri (USCIS) verilerine göre, geçtiğimiz yıl vize başvurularının yaklaşık %15'i reddedilmişti. Yeni uygulamanın, bu oranı düşürmesi ve göçmenlik sistemine olan güveni artırması bekleniyor.
Yetkililer, teminat miktarının yüksek olmasının eleştirilere neden olduğunu kabul ederken, söz konusu tutarın 'ülkeye yük olma riskini en aza indirmek' için belirlendiğini savunuyor. Sözcü Pigott, 'Bu düzenleme, Amerikan halkının vergilerinin korunması ve göçmenlik yasalarının dürüst bir şekilde uygulanması için gereklidir' dedi.
Küresel göç politikalarına yansıması
ABD'nin bu adımı, dünya genelinde göçmenlik politikalarının giderek katılaştığı bir dönemde geldi. Avrupa Birliği ülkeleri, özellikle Akdeniz üzerinden gelen düzensiz göçle mücadele için sınır kontrollerini artırırken; Kanada ve Avustralya gibi ülkeler de vasıflı göçmenlere yönelik puan sistemlerini güncelliyor. Uzmanlar, yüksek teminat uygulamasının yalnızca maddi imkânı olan göçmenlerin ABD'ye girişini kolaylaştıracağını, düşük gelirli başvuru sahiplerinin ise göç etme şansını neredeyse ortadan kaldıracağını belirtiyor.
New York Üniversitesi'nden göç politikaları uzmanı Prof. Sarah Miller, 'Bu tür engeller, genellikle eğitimli ve varlıklı bireylerin önünü açarken, mülteci statüsündeki kişileri ve aile birleşimi başvurularını olumsuz etkiliyor. Ayrıca, 250 bin dolar gibi bir meblağ, dünya nüfusunun büyük bir kısmı için erişilemez durumda' değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan, bazı göçmen hakları örgütleri bu uygulamanın anayasaya aykırı olduğunu savunarak dava açmayı planlıyor. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), 'Bu düzenleme, zenginliği temel alan ayrımcı bir politika olup, ABD'nin göçmenlik sisteminin temel ilkeleriyle çelişmektedir' açıklamasını yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin getirdiği bu yüksek teminat şartı, Türkiye'den ABD'ye göç etmek isteyenler için de önemli bir engel oluşturuyor. Özellikle yeşil kart başvuruları ve aile birleşimi dosyalarında, 250 bin dolarlık teminatın sağlanması, çoğu Türk vatandaşı için mümkün görünmüyor. Bu durum, Türkiye'den ABD'ye olan vasıflı göçü azaltabilir ve iki ülke arasındaki insan hareketliliğini daraltabilir. Ayrıca, uygulamanın küresel göç dinamiklerini değiştirmesi ve Türkiye'nin transit ülke konumunu etkilemesi beklenebilir. Ankara'nın, vatandaşlarının haklarını korumak adına Washington nezdinde diplomatik girişimlerde bulunması gerekebilir.