Birmingham, Alabama — ABD'nin en büyük kok üretim tesisi, süresi dolmuş bir hava kalitesi izniyle çalışmaya devam ediyor. Southern Environmental Law Center (SELC) avukatları, Çarşamba günü Jefferson County Devre Mahkemesi'ne başvurarak yerel sağlık yetkililerini 2023'te yapılan hava izni yenileme başvurusu hakkında işlem yapmaya zorlamak istedi. Dava, tesisi işleten şirketin çevre düzenlemelerini ihlal ettiği iddiasıyla bölge sakinlerinin ve çevre örgütlerinin yıllardır süren şikayetlerinin son halkası.
Gelişmenin Arka Planı
Söz konusu tesis, Birmingham'ın kuzeyindeki Tarrant City'de bulunan ve ABC Coke adıyla bilinen kok fabrikası. Kok, kömürün yüksek sıcaklıkta damıtılmasıyla elde edilen ve çelik üretiminde vazgeçilmez bir hammadde. Tesis, ABD'nin en büyük kok üreticisi olarak nitelendiriliyor ve ülkedeki çelik endüstrisi için kritik öneme sahip.
Ancak tesis, yıllardır hava kirliliğiyle mücadele eden yerel halkın tepkisini çekiyor. SELC'nin mahkeme başvurusuna göre, tesisin 2023'te süresi dolan hava izni yenilenmediği halde çalışmaya devam ediyor. Alabama Çevre Yönetimi Departmanı (ADEM) ve Jefferson County Sağlık Departmanı, yenileme başvurusunu uzun süredir bekletiyor. Avukatlar, bu gecikmenin yasadışı olduğunu ve halk sağlığını tehdit ettiğini savunuyor.
Dava dilekçesinde, tesisin izin süresi dolduktan sonra da faaliyetlerini sürdürmesinin hem federal hem de eyalet yasalarına aykırı olduğu belirtiliyor. SELC avukatları, mahkemeden sağlık yetkililerine başvuruyu sonuçlandırması için bir süre tanımasını talep ediyor. Aksi halde tesisin faaliyetlerinin durdurulması gündeme gelebilir.
Tesisin sahibi şirket ise henüz konuyla ilgili kamuoyuna açık bir açıklama yapmadı. Ancak daha önce yapılan açıklamalarda, şirketin çevre düzenlemelerine uyum konusunda gerekli adımları attığı ve modernizasyon çalışmalarının sürdüğü belirtilmişti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kok üretimi, çelik endüstrisinin temel taşlarından biri. ABD'de kok üretiminin büyük kısmı, çelik üretim tesislerine yakın bölgelerde gerçekleşiyor. Ancak kok fabrikaları, yüksek düzeyde karbon emisyonu ve hava kirletici madde salınımı nedeniyle çevrecilerin hedefinde. Son yıllarda küresel çelik talebindeki dalgalanmalar ve çevre düzenlemelerinin sıkılaşması, kok üreticileri üzerindeki baskıyı artırıyor.
ABD'de Çevre Koruma Ajansı (EPA), kok fabrikaları için daha sıkı emisyon standartları getirmeyi planlıyor. Bu durum, ülkedeki kok üretiminin geleceğini belirsizleştiriyor. Tesisin süresi dolmuş izinle çalışması, sadece yerel bir sorun değil; aynı zamanda ABD'nin çelik üretim kapasitesini ve çevre politikalarını da yakından ilgilendiriyor.
Birmingham'daki bu dava, ABD genelinde benzer durumdaki tesisler için emsal teşkil edebilir. Çevre örgütleri, düzenleyici kurumların gecikmelerini protesto etmek için yargı yoluna başvurmayı artırıyor. Öte yandan, çelik sektörü temsilcileri, kok üretiminin stratejik önemine dikkat çekerek izin süreçlerinin hızlandırılmasını talep ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dünyanın en büyük çelik üreticilerinden biri ve kok ithalatına bağımlı. ABD'deki bu gelişme, küresel kok arzını ve fiyatlarını etkileyebilir. Türkiye'nin çelik ihracatı, ABD'nin çevre düzenlemeleriyle şekillenen küresel ticaret akışlarından doğrudan etkileniyor. Ayrıca, Türkiye'de de benzer çevre sorunları yaşanıyor; kendi kok ve çelik tesislerinde hava kirliliği tartışmaları sürüyor. Bu dava, Türkiye için hem ticari hem de çevresel düzenlemeler açısından ders niteliğinde.
