ABD'de hafta sonu etkili olan şiddetli fırtınaların ardından 500 binden fazla hanede elektrik kesintisi devam ediyor. PowerOutage.us verilerine göre, en yoğun kesintiler Teksas, Louisiana, Mississippi ve Alabama'da yaşanırken, Michigan, Ohio ve Pennsylvania gibi kuzey eyaletlerinde de binlerce abone karanlıkta kaldı. Ulusal Hava Durumu Servisi, önümüzdeki günlerde yeni fırtına dalgalarının beklendiğini açıkladı.
Fırtınaların Ardından Altyapıda Kırılmalar
Hafta sonu ABD'nin orta batı ve güney eyaletlerinde etkili olan kasırga ve şiddetli rüzgarlar, enerji hatlarında büyük hasara yol açtı. PowerOutage.us'un anlık takip sistemine göre, Pazartesi sabahı itibarıyla Teksas'ta 120 bin, Louisiana'da 95 bin, Mississippi'de 73 bin ve Alabama'da 62 bin hanede elektrik yok. Özellikle 2010-2019 döneminde yıllık ortalama 12 milyar dolarlık hasara yol açan aşırı hava olaylarının sayısının son 10 yılda %40 arttığı belirtiliyor.
Enerji şirketleri, ekiplerin yoğun çabalarına rağmen bazı bölgelerde tam onarımın 3-5 günü bulabileceğini açıkladı. Louisiana Valisi Jeff Landry, olağanüstü hal ilan ederek federal yardım çağrısında bulundu. Teksas Altyapı Bakanlığı, özellikle kırsal alanlarda direklerin devrilmesi ve trafoların patlaması nedeniyle onarımın yavaş ilerlediğini bildirdi.
Küresel İklim Değişikliğinin Yansıması
Uzmanlar, sıklaşan ve şiddetlenen bu tür fırtınaların küresel iklim değişikliğiyle bağlantısına dikkat çekiyor. NOAA verilerine göre, 2023 yılı ABD'de 1 milyar doların üzerinde hasara yol açan 28 aşırı hava olayı kaydedildi; bu sayı 1980'lerde 5'in altındaydı. Enerji altyapısının bu dönüşüme uyum sağlayamaması, hem ekonomik kayıpları hem de toplumsal huzursuzluğu artırıyor. Kesintilerden en çok etkilenen hanelerin düşük gelirli bölgelerde yoğunlaşması, altyapı adaletsizliğini de gözler önüne seriyor.
Beyaz Saray Sözcüsü, Başkan Biden'ın durumu yakından takip ettiğini ve Enerji Bakanlığı'nın eyaletlere teknik destek sağladığını duyurdu. Ancak muhalefet, yönetimin iklim değişikliğiyle mücadele politikalarını yetersiz buluyor; temiz enerjiye geçişin hızlandırılması ve şebeke modernizasyonu için daha fazla kaynak ayrılmasını talep ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Türkiye, özellikle 2021'deki Batı Karadeniz sel felaketi ve 2023 depremlerinde enerji altyapısının kırılganlığını deneyimledi. Artan aşırı hava olayları, Türkiye'nin de enerji şebekesini iklim değişikliğine uyumlu hale getirmesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, ABD enerji piyasasındaki dalgalanmalar, küresel enerji fiyatlarını etkileyerek Türkiye'nin enerji ithalat maliyetini artırabilir; bu da cari açık ve enflasyon üzerinde baskı yaratabilir.
