ABD Dışişleri Bakanlığı, 12 Şubat 2025 tarihinde Ekvador'un en kanlı çetelerinden biri olan Chone Killers'ı (Los Choneros olarak da bilinir) resmen 'yabancı terör örgütü' (FTO) olarak ilan etti. Bu karar, Washington'un Latin Amerika'daki organize suç ve şiddetle mücadelesinde yeni bir aşamayı işaret ediyor. Chone Killers, özellikle Ekvador'un kıyı kentlerinde faaliyet gösteren ve uyuşturucu kaçakçılığı, cinayet, fidye ve siyasi suikastlerle tanınan bir suç örgütü olarak biliniyor. Bakanlık açıklamasında, çetenin 'sivilleri, kolluk görevlilerini ve hükümet yetkililerini hedef alan çok sayıda saldırı düzenlediği' ve bu eylemlerin 'uluslararası terörizm kapsamında değerlendirildiği' belirtildi.
Chone Killers'ın Yükselişi ve Faaliyetleri
Chone Killers, 2010'lu yılların başında Ekvador'un Manabí eyaletindeki Chone kentinde ortaya çıktı. Kısa sürede bölgesel bir uyuşturucu karteli haline gelen örgüt, Meksika kartelleriyle iş birliği yaparak kokain ve esrar kaçakçılığında söz sahibi oldu. Çetenin şiddet eylemleri arasında 2023'te Ekvador'un başkan adaylarından Fernando Villavicencio'nun suikastı da yer alıyor. Villavicencio, seçim kampanyası sırasında başkent Quito'da bir mitingde vurularak öldürülmüştü. Yetkililer, cinayeti Chone Killers'a bağlamıştı. Ayrıca çete, 2024 yılında bir cezaevi isyanı sırasında 30'dan fazla mahkumun ölümüne neden olmakla suçlanıyor.
ABD'nin terör listesine eklenmesi, Chone Killers'a karşı ekonomik yaptırımların uygulanmasını ve üyelerinin ABD'de yargılanabilmesini sağlıyor. Ayrıca, örgütle bağlantılı finansal varlıkların dondurulması ve seyahat kısıtlamaları da devreye girecek. Ekvador hükümeti, kararı memnuniyetle karşıladı. Devlet Başkanı Daniel Noboa, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Bu, organize suçla mücadelede önemli bir adım' ifadelerini kullandı. Noboa, göreve geldiğinde çetelere karşı sert önlemler alacağını vaat etmişti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Chone Killers'ın terör listesine alınması, Latin Amerika'da artan organize suç tehdidine karşı ABD'nin daha agresif bir yaklaşım benimsediğini gösteriyor. Son yıllarda Ekvador, uyuşturucu kartellerinin şiddetinde patlama yaşadı. Ülke, dünyanın en büyük kokain üreticileri olan Kolombiya ve Peru arasında bir geçiş noktası haline geldi. 2024'te Ekvador'da cinayet oranı 100.000 kişide 45'e yükselerek bölgenin en yükseklerinden biri oldu. ABD'nin bu hamlesi, Ekvador'un yanı sıra Peru, Kolombiya ve Meksika'daki benzer çetelere de bir mesaj niteliği taşıyor. Ayrıca, kararın küresel uyuşturucu ticareti üzerinde etkili olması bekleniyor. Chone Killers'ın Meksika'daki Sinaloa Karteli ve Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) ile yakın bağları olduğu biliniyor. Terör listesi, bu kartellerin uluslararası operasyonlarını da zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Her ne kadar Chone Killers Türkiye'ye doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, ABD'nin bu tür bir terör listelemesi küresel güvenlik politikaları açısından önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye, kendi sınırları içinde PKK ve FETÖ gibi örgütlere karşı mücadele ederken, ABD'nin Latin Amerika'da uyguladığı bu yöntem, uluslararası terörizm tanımının genişletilmesi açısından dikkatle izlenmeli. Ayrıca, uyuşturucu kaçakçılığı ve organize suçun küresel bir ağ olduğu düşünüldüğünde, Türkiye'nin özellikle Balkan rotası üzerinden Avrupa'ya yönelen benzer tehditlere karşı önlemlerini gözden geçirmesi gerekebilir. Bu gelişme, terörle mücadelede uluslararası iş birliğinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
