ABD'li gençler, 2025 Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nda (PISA) okuma alanında 490, matematikte ise 463 puan alarak Singapur, Çin ve Japonya gibi ülkelerin gerisinde kaldı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yürütülen ve dünya genelinde 15 yaşındaki öğrencilerin becerilerini ölçen araştırmanın sonuçları, ABD'nin eğitim sistemindeki kronik sorunları bir kez daha gözler önüne serdi.
PISA 2025: Küresel Eğitim Yarışında ABD'nin Konumu
PISA, üç yılda bir düzenlenen ve ülkelerin eğitim politikalarına yön veren en kapsamlı uluslararası değerlendirme. 2025 döngüsüne 80'den fazla ülkeden yaklaşık 700 bin öğrenci katıldı. ABD, okuma alanında 490 puanla 30. sırada yer alırken, matematikte 463 puanla 35. sırada bulundu. Bu sonuçlar, ABD'nin 2018'deki performansına kıyasla hafif bir düşüşe işaret ediyor.
Singapur, her iki alanda da zirvede yer aldı: okumada 535, matematikte 545 puan. Çin'in seçilmiş bölgeleri (Pekin, Şanghay, Jiangsu, Zhejiang) matematikte 540 puanla ikinci sırada. Japonya ise okumada 520, matematikte 525 puanla üst sıralarda. Estonya, Kanada ve Finlandiya gibi ülkeler de ABD'nin önünde yer aldı. Türkiye ise okumada 480, matematikte 465 puanla ABD'ye yakın bir performans sergiledi; ancak her iki ülke de üst sıralardaki ülkelerin gerisinde.
ABD'nin Eğitim Sistemindeki Yapısal Sorunlar
ABD'nin PISA sonuçlarındaki düşüşün ardında birkaç yapısal faktör yatıyor. Eğitimde fırsat eşitsizliği, düşük gelirli bölgelerdeki okulların yetersiz kaynakları ve öğretmen maaşlarındaki dengesizlikler, ülkenin genel performansını aşağı çekiyor. Ayrıca pandemi sonrası öğrenme kayıpları, özellikle matematik ve okuma becerilerinde kalıcı etkiler bıraktı.
Uzmanlar, ABD'nin eğitim harcamalarının yüksek olmasına rağmen sonuçların düşük olmasını, sistemin verimliliğine bağlıyor. OECD raporuna göre, ABD öğrenci başına yıllık 15.000 doların üzerinde harcama yapıyor; ancak bu yatırım, Singapur veya Estonya gibi ülkelerin elde ettiği başarıyı getirmiyor. Federal ve eyalet düzeyindeki eğitim politikaları arasındaki uyumsuzluk, reform çabalarını zorlaştırıyor.
Küresel Eğitim Trendleri ve Asya'nın Yükselişi
PISA 2025 sonuçları, Asya ülkelerinin eğitimdeki üstünlüğünü pekiştirdi. Singapur, Çin, Japonya, Güney Kore ve Vietnam gibi ülkeler, öğretmen kalitesine, müfredat disiplinine ve öğrenci motivasyonuna yaptıkları yatırımlarla öne çıkıyor. Bu ülkelerde eğitim, ulusal öncelik olarak görülüyor ve politik istikrar sayesinde uzun vadeli reformlar hayata geçirilebiliyor.
ABD'de ise eğitim, siyasi kutuplaşmanın kurbanı olmuş durumda. Eyaletler arası farklılıklar, müfredat tartışmaları ve öğretmen sendikalarıyla yaşanan anlaşmazlıklar, tutarlı bir iyileşme sağlanmasını engelliyor. Öte yandan, Avrupa ülkelerinden Estonya ve Finlandiya, eşitlikçi ve öğrenci merkezli yaklaşımlarıyla dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, PISA 2025'te okumada 480, matematikte 465 puanla ABD'ye yakın bir performans gösterdi; ancak her iki ülke de küresel ortalamanın altında. Bu sonuçlar, Türkiye'nin eğitim sistemindeki sorunların devam ettiğini ortaya koyuyor. ABD ile benzerlik, her iki ülkenin de eğitimde fırsat eşitsizliği ve kaynak yetersizliğiyle boğuşması. Türkiye için ders çıkarılması gereken nokta, Asya ülkelerinin öğretmen eğitimi ve müfredat disiplinindeki başarısı. Eğitimde kalite artışı, Türkiye'nin ekonomik rekabet gücünü ve genç nüfus potansiyelini doğrudan etkileyecek.
