2026 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak olan Amerika Birleşik Devletleri, turnuva öncesinde Somali'li bir hakem de dahil olmak üzere çok sayıda futbol görevlisi ve taraftarın ülkeye girişine izin vermedi. Somali Futbol Federasyonu tarafından atanan hakemin yanı sıra bazı takım personeli ve destekçilerin vize başvuruları, gerekçe gösterilmeksizin reddedildi. Bu durum, ABD'nin uluslararası spor etkinlikleri öncesinde uyguladığı katı vize politikalarının yeniden tartışılmasına yol açtı.
Vize Engelinin Arka Planı: Güvenlik mi, Ayrımcılık mı?
ABD İç Güvenlik Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı, vize retlerinin her başvuru için ayrı ayrı değerlendirildiğini ve güvenlik endişeleri gibi çeşitli faktörlere dayandığını belirtiyor. Ancak Somali gibi Afrika ülkelerinden gelen başvuruların yüksek oranda reddedilmesi, eleştirilere neden oluyor. Trump yönetimi döneminde getirilen ve bazı Müslüman çoğunluklu ülkeleri hedef alan seyahat yasağının izleri henüz silinmiş değil. Biden yönetimi bu politikaları gevşetmiş olsa da, vize süreçlerindeki bürokratik engeller ve keyfi uygulamalar devam ediyor.
Somali'li hakemin vizesinin reddedilmesi, FIFA'nın tarafsız hakem atama politikalarını da etkileyebilir. Turnuva öncesinde benzer ret kararlarının başka ülkelerden de geldiği bildiriliyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerden gelen futbol görevlilerinin ABD'ye girişinde yaşanan zorluklar, küresel spor etkinliklerine katılımda eşitsizlik yarattığı gerekçesiyle sivil toplum örgütleri tarafından kınıyor.
Küresel Spor Diplomasisine Darbe
Dünya Kupası gibi dev organizasyonlar, yalnızca sportif başarıların değil, aynı zamanda ülkeler arası diplomasinin de bir aracı olarak görülüyor. ABD'nin vize uygulamaları, sporun birleştirici gücüne gölge düşürürken, ev sahibi ülkenin uluslararası imajına da zarar veriyor. FIFA yetkilileri, vize sorunlarının çözümü için ABD yönetimiyle görüşmeler yürütüyor ancak somut bir ilerleme kaydedilmiş değil. Bu durum, diğer ev sahibi ülkelerin (Meksika ve Kanada) da benzer politikalar izlemesi halinde turnuvanın katılımcı profilini daraltabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD ile vize ilişkileri açısından da dikkatle izlenmelidir. Türk vatandaşlarının ABD'ye vize başvurularında yaşadığı gecikmeler ve retler, benzer bir güvensizlik ortamının ürünüdür. ABD'nin spor etkinliklerinde dahi uyguladığı bu katı vize politikaları, Türkiye gibi ülkelerin uluslararası etkinliklere tam katılımını engelleyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası ve 2032 Avrupa Şampiyonası gibi organizasyonlarda ev sahibi adayı olarak benzer kısıtlamalarla karşılaşma ihtimali, diplomatik girişimlerin önemini artırmaktadır.
