Manila, Filipinler – ABD Deniz Piyadeleri'nin (USMC) özel bir birimi, son üç aydır Filipinler'in kuzey kesimlerinde deniz hareketliliğini izleme ve kilit stratejik suları anti-gemi füzeleriyle kapatma kabiliyetlerini geliştiriyor. Hawaii'de konuşlu 3. Deniz Kıyı Alayı (MLR), bu kapsamda bölgeye sevk edilerek taktik eğitimler gerçekleştirdi. Eğitimler, Çin'in iddia ettiği dokuz çizgi hattına yakın bölgelerde yoğunlaşıyor. Filipinler Savunma Bakanlığı, bu tatbikatın iki ülke arasındaki Müttefik Güvenlik Yardımı programının bir parçası olduğunu ve bölgesel caydırıcılığı artırmayı hedeflediğini belirtti. Birleşik Devletler, Filipinler'de beş üsse daha erişim hakkı kazanmış durumda.
Gelişmenin Arka Planı
3. Deniz Kıyı Alayı, Pasifik'te deniz kontrolünü sağlamak için 2022'de yeniden yapılandırıldı. Birim, özellikle adacıklar ve kıyı şeritlerinde hızlı konuşlanma yeteneğiyle öne çıkıyor. Üç aylık eğitim süresince MLR, Filipin askerleriyle ortak devriye ve füze yerleştirme tatbikatları yaptı. Eğitimlerde, Norveç yapımı Naval Strike Missile ve ABD yapımı Harpoon anti-gemi füzelerinin kullanıldığı bildirildi. Ayrıca, insansız hava araçları (İHA) ile keşif ve gözetleme çalışmaları yürütüldü. Bu eğitimler, Çin'in Scarborough Shoal ve Spratly Adaları'ndaki inşaat faaliyetlerine karşı bir yanıt olarak görülüyor.
Pentagon yetkilileri, eğitimin planlı olduğunu ancak bölgedeki gerginliklerin arttığı bir döneme denk geldiğini vurguluyor. Filipinler'in kuzeyindeki Luzon Boğazı, Tayvan'a açılan kritik bir deniz yolu. ABD, Tayvan'ın savunmasına dolaylı destek sağlama amacıyla bu bölgedeki varlığını artırıyor. 2023'te imzalanan Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) kapsamında ABD'ye Filipinler'de dört yeni askeri üs kullanma izni verildi. Bu üslerden biri, Luzon'un kuzey ucundaki Santa Ana'da bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu eğitim, Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik anlaşmazlıklarının yanı sıra Tayvan'ın stratejik önemini de yansıtıyor. Çin, Tayvan'ı kendi toprağı olarak görüyor ve adayı zorla ele geçirebileceği yönünde askeri kapasite inşa ediyor. ABD ise Tayvan'ın savunmasını destekleyen bir pozisyon alıyor. Filipinler, Çin'e coğrafi yakınlığı ve ABD ile ittifakı nedeniyle bu gerilimde kilit bir oyuncu. Ayrıca, Japonya ve Avustralya'nın da bölgede deniz devriyelerini artırmasıyla, bölgesel bir ittifak ağı oluşuyor.
Analistler, MLR'in eğitiminin, ABD'nin adadı-ötesi savaş doktrinini test etmesi açısından önemli olduğunu belirtiyor. Bu doktrin, düşmanın hava ve deniz üstünlüğüne karşı dağınık, küçük birliklerle etkili vuruşlar yapmayı öngörüyor. Çin'in Yirmi ya da Otuz yıl içinde bölgede askeri üstünlük kurması bekleniyor, bu nedenle ABD, müttefikleriyle birlikte caydırıcılık kapasitesini artırmaya çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da, küresel güç dengelerini etkileyebilecek bir sürecin parçasıdır. ABD'nin Asya-Pasifik'teki askeri yığınağı, NATO müttefiklerinin kaynaklarını da bu bölgeye yönlendirme potansiyeli taşır. Türkiye, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'de benzer stratejik denklemlerle karşı karşıya. ABD'nin adadı-ötesi savaş konsepti, Türkiye'nin kıyı güvenliği ve anti-erişim/alan reddi (A2/AD) stratejileri ile paralellik gösteriyor. Ayrıca, Filipinler ile ilişkilerde Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı potansiyeli bulunuyor. Ancak, bölgedeki gerilim Türkiye'nin Çin ile ekonomik ilişkilerini ve Kuşak-Yol Projesi'ndeki rolünü dolaylı olarak etkileyebilir.
