ABD'de demokrasiye olan güven tarihin en düşük seviyelerine indi. Quinnipiac Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir kamuoyu yoklamasına göre, Amerikalıların yüzde 57'si ülkelerindeki demokrasi sisteminin işlemediğini düşünüyor. Sadece yüzde 37'lik bir kesim sistemin çalıştığına inanırken, kalan yüzde 6 ise fikrini belirtmedi. Anket, 27 Şubat - 3 Mart 2025 tarihleri arasında 1.500'den fazla yetişkinle telefon ve çevrimiçi olarak gerçekleştirildi ve hata payı yüzde 2,5 olarak açıklandı. Bu sonuçlar, Amerikan siyasi sistemine duyulan güvensizliğin giderek derinleştiğini teyit ediyor.
Demokrasi krizi ve siyasi kutuplaşma
Anket, özellikle son yıllarda artan siyasi kutuplaşma, başkanlık seçimlerinin meşruiyetine yönelik tartışmalar ve Kongre'deki tıkanıklıkların kamuoyunda büyük bir hayal kırıklığı yarattığını ortaya koyuyor. Katılımcıların büyük çoğunluğu, hükümetin halkın ihtiyaçlarına yanıt vermediğini ve siyasi kurumların giderek daha fazla özel çıkarlar tarafından yönlendirildiğini belirtti. Ayrıca, medyanın yanlı bilgi yayması ve sosyal medyadaki dezenformasyonun demokratik süreci zedelediği ifade edildi.
Quinnipiac'ın önceki anketleriyle karşılaştırıldığında, demokrasiye olan güvenin son üç yılda istikrarlı bir şekilde düştüğü görülüyor. 2022 yılında yüzde 45 olan 'sistem işlemiyor' oranı, 2024'te yüzde 52'ye ve bugün yüzde 57'ye yükseldi. Bu trend, ABD'nin siyasi istikrarına yönelik ciddi endişeleri beraberinde getiriyor.
Küresel boyut ve uluslararası yansımalar
ABD, uzun yıllar boyunca dünyadaki demokrasilerin öncüsü olarak görülmüş ve 'Amerikan Rüyası' anlatısıyla küresel çapta bir cazibe merkezi olmuştur. Ancak son yıllarda ülkedeki demokrasi krizi, sadece iç siyaseti değil, ABD'nin uluslararası itibarını da olumsuz etkiliyor. Birçok ülkede demokrasi karşıtı hareketlerin meşrulaşmasına zemin hazırlayan bu durum, aynı zamanda otoriter rejimlerin 'demokrasinin işlemediği' propagandasına malzeme sağlıyor.
Uzmanlar, ABD'deki demokrasi krizinin, özellikle seçim sistemine olan güvenin sarsılmasıyla daha da derinleştiğini vurguluyor. 2020 başkanlık seçimlerinin ardından yaşanan 6 Ocak Kongre baskını ve seçim sonuçlarına yönelik itirazlar, Amerikan seçim sisteminin kırılganlığını gözler önüne sermişti. Bu anket, bu kırılganlığın kamuoyu nezdinde ne kadar geniş yankı bulduğunu sayısal olarak ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de demokrasiye olan güvenin erozyonu, Türkiye açısından iki yönlü bir anlam taşıyor. Birincisi, ABD'nin dünya genelinde demokrasi ve insan hakları konusundaki söyleminin zayıflaması, Türkiye gibi ülkeler üzerinde bu konularda yapılan uluslararası baskıyı görece azaltabilir. İkincisi, küresel güç dengelerinde ABD'nin yumuşak gücünün azalması, Çin ve Rusya gibi diğer güç merkezlerinin etkisini artırmasına yol açabilir. Bu jeopolitik kayma, Türkiye'nin çok yönlü dış politikasında yeni fırsatlar ve riskler yaratabilir. Bununla birlikte, ABD'deki siyasi istikrarsızlığın küresel ekonomik dalgalanmalara neden olması ve Türkiye'nin dış ticaretini etkilemesi de olasıdır.
