ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı Kayıp Savaşçıların Muhasebesi Ajansı (DPAA) ekipleri, hafta sonu Çin'e giderek, öngörülen bütçe kesintileri öncesinde kayıp Amerikan askerlerinin (MIA) kalıntılarını aramak için yeni bir operasyon başlattı. Operasyon, özellikle Soğuk Savaş dönemi ve Vietnam Savaşı sırasında Çin'de kaybolan askerlerin izini sürmeyi hedefliyor.
Yeni Arama Operasyonunun Detayları
DPAA ekipleri, daha önce belirlenmiş bölgelerde kazı çalışmaları yapacak. Yetkililer, operasyonun birkaç hafta sürebileceğini ve teknolojik olarak gelişmiş ekipmanlar kullanılacağını belirtti. ABD ile Çin arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde yürütülen çalışmalar, iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin nadir örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
DPAA'nın Çin'deki arama faaliyetleri, 2023 yılında yapılan bir anlaşmanın devamı niteliğinde. O tarihte ABD'li ekipler, İkinci Dünya Savaşı'nda Çin'de ölen ABD askerlerinin kalıntılarını aramak için benzer bir operasyon düzenlemişti. Şimdi ise odak, Soğuk Savaş döneminde kaybolan askerler.
Bütçe kesintileri tehdidi, operasyonun geleceğini belirsiz kılıyor. ABD Kongresi'ndeki bütçe tartışmaları, DPAA'nın fonlarının azaltılmasına yol açabilir. Ajans, 2024 mali yılında yüzde 10'luk bir kesintiyle karşı karşıya. Bu durum, denizaşırı arama operasyonlarının sayısını ve kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Küresel ve Bölgesel Boyut
ABD'nin Çin'deki MIA aramaları, iki ülke arasındaki karmaşık ilişkilerin bir yansıması. Bir yanda ticaret savaşları ve Tayvan gerilimi, diğer yanda insani iş birliği. Bu tür operasyonlar, Çin'in uluslararası alandaki imajına katkı sağlarken, ABD için de iç kamuoyunda askeri kayıplara verilen önemin bir göstergesi.
Bölgesel olarak, ABD'nin Asya-Pasifik'teki varlığı ve Çin ile rekabeti göz önüne alındığında, bu tür arama faaliyetleri askeri iş birliğinin nadir alanlarından biri. Ancak bütçe kesintileri, ABD'nin bu tür insani misyonları sürdürme kapasitesini sorgulatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin bütçe kesintileri nedeniyle denizaşırı askeri operasyonları kısması, Türkiye’nin de içinde bulunduğu bölgesel güvenlik yapısını etkileyebilir. Türkiye, ABD ile NATO müttefiki olarak ortak askeri faaliyetler yürütüyor. ABD’nin kayıp asker arama operasyonlarına ayırdığı fonun azalması, benzer insani misyonların Türkiye’de de sekteye uğrayabileceği anlamına gelmiyor; ancak ABD’nin küresel askeri bütçesindeki daralma, genel ittifak dayanışmasına yansıyabilir. Ayrıca, Türkiye’nin kendi MIA arama çalışmaları (örneğin Kıbrıs veya Kore Savaşı) ABD’nin bu tür operasyonlardaki tecrübesinden faydalanmaktadır. Dolayısıyla DPAA’nın kapasitesinin azalması, Türkiye’nin uluslararası iş birliği arayışlarını alternatif aktörlere yönlendirebilir.
