ABD'de Federal Reserve'in (Fed) enflasyon ölçüsü olarak yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi Ağustos ayında aylık bazda %0,3 artış gösterdi. Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek PCE ise %0,2 yükseldi. Aynı dönemde ABD'li tüketicilerin harcamaları, bir yılı aşkın sürenin en hızlı artışını kaydederek ekonomiyi destekledi. Veriler, enflasyonun Fed'in %2 hedefine doğru yavaşladığını ancak tüketici talebinin güçlü seyrettiğini gösteriyor.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, Ağustos ayında kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi bir önceki aya kıyasla %0,3 arttı. Bu, Temmuz ayındaki %0,2'lik artışın ardından hızlanmaya işaret ediyor. Enerji ve gıda gibi dalgalı kalemlerin dışında kalan çekirdek PCE ise %0,2 ile beklentilere paralel gerçekleşti. Yıllık bazda çekirdek enflasyon %3,9 seviyesinde seyrediyor; bu oran Fed'in %2'lik hedefinin oldukça üzerinde.
Tüketici harcamaları ise Ağustos'ta aylık %0,8 artarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Bu, 2022'nin başından bu yana en güçlü aylık artış olarak kayıtlara geçti. Harcamalardaki artışta otomobil satışları, yeme-içme ve konaklama gibi hizmet sektörü kalemleri etkili oldu. Kişisel gelirler ise aylık %0,4 artışla mütevazı bir seyir izledi. Tasarruf oranı ise %3,5'e gerileyerek tüketicilerin birikimlerini harcamaya yönlendirdiğini gösterdi.
Fed, enflasyonla mücadelede faiz oranlarını 2022 Mart'tan bu yana 525 baz puan artırarak 22 yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştı. Geçtiğimiz hafta yapılan toplantıda Fed, faizleri sabit tutarak ek sıkılaştırma için kapıyı açık bıraktı. PCE verisi, Fed'in enflasyonun kontrol altına alındığına dair daha fazla kanıt görmek istediğini teyit ediyor. Özellikle çekirdek PCE'deki yavaşlama, para politikasının etkisini gösterdiği yönünde bir sinyal olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD ekonomisi, dünya genelinde yavaşlayan büyümeye rağmen dirençli kalmayı sürdürüyor. Tüketici harcamaları, GSYH'nin yaklaşık %68'ini oluşturduğu için ekonomik büyümenin ana motoru konumunda. Ağustos verileri, üçüncü çeyrekte güçlü bir büyümeye işaret ediyor. Öte yandan, enflasyonun yavaşlaması Fed'in faiz artırım döngüsünü sonlandırabileceği beklentilerini güçlendiriyor. Piyasalar, Fed'in bir sonraki toplantısında faizleri sabit tutmasını bekliyor; ancak enflasyonun inatçı seyri, olası bir artırım ihtimalini de canlı tutuyor.
Küresel piyasalar açısından, ABD'deki güçlü tüketici harcamaları, dünya ticaretine olumlu yansıyabilir. Özellikle ihracatçı ülkeler için ABD talebi kritik önem taşıyor. Ancak Fed'in sıkı para politikasını uzun süre devam ettirmesi, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını olumsuz etkileyebilir. Doların güçlü kalması, borçlu ülkelerin maliyetlerini artırabilir. Avrupa ve Asya ekonomileri, ABD'deki resesyon riskinin azalmasını olumlu karşılasa da yüksek faiz ortamının küresel talebi baskılamasından endişe ediyor.
Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve jeopolitik gerilimler, enflasyon üzerindeki riskleri canlı tutuyor. Petrol fiyatlarındaki artış, enerji hariç çekirdek enflasyonun daha da düşmesini zorlaştırabilir. Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını ancak veri odaklı hareket edeceklerini yinelemişti. PCE verisi, Powell'ın söylemlerini destekler nitelikte.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de enflasyonun yavaşlaması ve tüketici harcamalarının güçlü seyri, Fed'in faiz artırımlarını durdurabileceği beklentisini artırarak küresel risk iştahını destekleyebilir. Bu durum, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını olumlu etkileyebilir ve TL üzerindeki baskıyı hafifletebilir. Ancak Fed'in faizleri uzun süre yüksek tutması, doların güçlü kalmasına ve Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerinin artmasına yol açabilir. Ayrıca ABD'deki güçlü tüketici talebi, Türkiye'nin ABD'ye yönelik ihracatını destekleyerek dış ticaret açığının azaltılmasına katkı sağlayabilir. Yine de küresel enerji fiyatlarındaki olası artış, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını yükselterek cari açık üzerinde risk oluşturabilir.
