ABD'nin yeni Delhi Büyükelçisi Sergio Gor'un göreve başlamasına günler kala, Başkan Donald Trump yönetimi Rus petrolüne yüzde 500 gümrük vergisi uygulanmasını öngören yasa tasarısını onayladı. Tasarı, Rusya'nın enerji gelirlerini hedef alırken, aynı anda Hindistan'ın Rus petrolü ithalatına yönelik baskılar artıyor. Öte yandan ABD, Hindistan liderliğindeki Uluslararası Güneş İttifakı'ndan (ISA) çekildi.
ABD'nin petrol tarifesi ve Büyükelçi Gor'un rolü
Trump'ın onayladığı yasa tasarısı, Rus petrolüne yüzde 500 oranında gümrük vergisi getiriyor. Bu oran, daha önce Kongre'de tartışılan yaptırım taslaklarının çok üzerinde. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, 'Bu adım, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşını finanse eden enerji gelirlerini kesmeyi amaçlıyor' denildi. Tasarının yasalaşması halinde, başta Hindistan olmak üzere Rusya'dan petrol ithal eden ülkeler doğrudan etkilenecek.
Yeni ABD Büyükelçisi Sergio Gor, 12 Ocak 2026'da göreve başlayacak. Gor, atama sürecinde yaptığı açıklamada 'Hindistan'ın Rus petrolü ithalatını durdurması en öncelikli hedefimdir' ifadelerini kullandı. Gor'un Hindistan'a yönelik sert tutumu, ABD'nin bölgedeki enerji politikasında yeni bir döneme işaret ediyor. Hindistan, Rusya'dan yılda yaklaşık 1,5 milyon varil petrol ithal ederek Moskova'nın en büyük müşterilerinden biri konumunda.
ISA'dan çekilme ve ABD'nin enerji stratejisi
ABD'nin Uluslararası Güneş İttifakı'ndan (ISA) çekilmesi, Trump yönetiminin yenilenebilir enerji alanındaki uluslararası işbirliklerine mesafeli duruşunun bir parçası. Hindistan ve Fransa'nın öncülüğünde 2015'te kurulan ISA, güneş enerjisi yatırımlarını teşvik etmeyi amaçlıyordu. ABD'nin çekilmesi, örgütün bütçesinde ve küresel etkisinde önemli bir boşluğa yol açacak.
Uzmanlara göre ABD, yenilenebilir enerji yerine fosil yakıt üretimini artırmayı ve Rus enerjisine alternatif olarak kendi enerji ihracatını kullanmayı hedefliyor. Enerji Bakanlığı verilerine göre ABD, 2024'te rekor düzeyde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihraç ederken, petrol üretimi de günlük 13 milyon varile ulaştı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Rus petrolüne yüzde 500 tarife, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. Brent petrol fiyatları, haberin ardından varil başına 85 dolardan 92 dolara yükseldi. Uzmanlar, bu tarifenin özellikle Hindistan ve Çin başta olmak üzere Asya ülkelerini etkileyeceğini belirtiyor. Hindistan, Rus petrolünü uygun fiyatlarla ithal ederek hem enerji maliyetlerini düşürmüş hem de rafinerilerinden elde ettiği ürünleri Avrupa'ya ihraç ederek önemli bir ticaret avantajı elde etmişti.
Uluslararası Güneş İttifakı'ndan çekilme ise ABD'nin iklim değişikliğiyle mücadeledeki taahhütlerini sorgulatıyor. ISA, gelişmekte olan ülkelerde 1 trilyon dolarlık güneş enerjisi yatırımını hedefliyordu. ABD'nin ayrılmasıyla bu hedefe ulaşmak zorlaşacak. Öte yandan Hindistan, örgütün liderliğini üstlenerek boşluğu doldurmaya çalışacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Rus petrolüne yüzde 500 tarife uygulaması, Türkiye'nin enerji politikasını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü Rusya'dan karşılıyor. Bu tarife, küresel petrol fiyatlarını artırarak Türkiye'nin enerji ithalat faturasını yükseltebilir. Ayrıca ABD'nin Hindistan'a yönelik baskısı, Türkiye'nin Rusya ile olan enerji ilişkilerinde de benzer bir baskıyla karşılaşabileceğini gösteriyor. ISA'dan çekilme ise Türkiye'nin yenilenebilir enerji alanındaki uluslararası işbirliklerini etkileyebilir. Türkiye, hem Rusya'ya alternatif enerji kaynakları arayışını hızlandırmalı hem de kendi yenilenebilir enerji potansiyelini daha etkin kullanmalıdır.
