Küresel piyasaların odağındaki ABD borsalarında, yapay zeka teknolojilerine olan aşırı iyimserliğin yerini hayal kırıklığına bırakma riski giderek artıyor. MacroResearchBoard adlı araştırma kuruluşu, özellikle teknoloji hisselerinin ağırlıklı olduğu piyasalarda önümüzdeki 12 ay içinde yatırımcıları büyük bir sınavın beklediğini belirterek, ABD hisse senetlerine yönelik tavsiyesini 'ağırlık azalt' seviyesine indirdi. Kuruluşun analizine göre, yapay zeka alanındaki beklentilerin karşılanamaması ve artan tahvil faizleri, piyasalarda ciddi bir düzeltmeye yol açabilir.
Beklentiler ve gerçekler arasındaki uçurum
MacroResearchBoard'un raporuna göre, son iki yıldır yapay zeka devrimi etrafında şekillenen hisse senedi fiyatlamaları, şirketlerin bu teknolojiden elde edebilecekleri kârlılık konusunda aşırı iyimser bir tablo çiziyor. Oysa gerçek dünyada yapay zeka uygulamalarının maliyetleri düşürmesi veya gelirleri artırması sanıldığı kadar hızlı olmuyor. Örneğin, büyük dil modellerinin işletme giderleri ve enerji tüketimi, şirketlerin kâr marjlarını beklenenden daha fazla baskılıyor. Bu durum, özellikle Nvidia, Microsoft ve Alphabet gibi teknoloji devlerinin hisselerinde aşırı değerlemeye yol açtı.
Aynı zamanda ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikası da piyasaların üzerinde bir kara bulut gibi dolaşıyor. Enflasyonun yapışkan olduğu ve faiz indirimlerinin gecikebileceği endişeleri, ABD 10 yıllık tahvil faizlerini yüzde 4,5 seviyelerine taşıdı. Yükselen faizler, hisse senetlerinin cazibesini azaltırken, borçlanma maliyetlerini artırarak şirket kârlılığını olumsuz etkiliyor. MacroResearchBoard, bu iki faktörün birleşerek önümüzdeki 12 ay içinde S&P 500 endeksinde yüzde 10 ila 15 arasında bir düşüşe neden olabileceğini öngörüyor.
Küresel piyasalar için anlamı
ABD borsalarındaki olası bir düzeltme, sadece Amerikan yatırımcılarını değil, tüm dünya piyasalarını etkileyebilir. Çünkü ABD hisse senetleri, küresel sermaye akışlarının merkezinde yer alıyor. Gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ekonomilere kadar birçok piyasa, ABD'deki fiyat hareketlerine duyarlı. Özellikle teknoloji hisselerine yoğun yatırım yapan Avrupa ve Asya fonları, ABD'deki satış dalgasından doğrudan etkilenebilir. Ayrıca, yapay zeka balonunun sönmesi, sektöre yönelik girişim sermayesi yatırımlarını da azaltarak teknoloji start-up'larının finansmanını zorlaştırabilir.
Öte yandan, bazı analistler bu uyarıların aşırı karamsar olabileceğini düşünüyor. Yapay zeka teknolojilerinin uzun vadede verimlilik artışı sağlayacağı ve şirket kârlarına olumlu yansıyacağı tezi hâlâ güçlü. Ancak MacroResearchBoard, kısa vadede beklentilerin karşılanamaması riskinin yüksek olduğunu ve yatırımcıların portföylerini çeşitlendirerek korunması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD piyasalarındaki olası bir düzeltmeden doğrudan borsa kanalıyla sınırlı etkilense de, dolaylı etkiler daha belirgin olabilir. ABD'de faizlerin yüksek kalması, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırarak Türk lirası üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, küresel risk iştahının azalması, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerini artırabilir. Ancak Türkiye'nin teknoloji hisselerine sınırlı maruziyeti, olası bir ABD düzeltmesinden diğer gelişmekte olan ülkelere kıyasla daha az etkilenmesini sağlayabilir. Bununla birlikte, yapay zeka alanında Türk şirketlerinin uluslararası rekabet gücü, bu tür küresel trendlerden bağımsız olarak değerlendirilmelidir.
