ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail'in İran ile nükleer anlaşmayı engellemek amacıyla yürüttüğü iddia edilen yabancı etki kampanyasına sert tepki gösterdi. The New York Times'ın haberine göre, İsrail istihbaratının ABD'li yetkilileri ve kamuoyunu etkilemek için milyonlarca dolar harcadığı iddia ediliyor. Vance, bu iddialara yanıt olarak "Bana cevabım şu: 'Cehenneme kadar yolun var.' Amerikan halkı için ne yapmam gerekiyorsa onu yapacağım" dedi. Olay, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim yaratırken, bölgesel dengeleri de etkileyebilecek bir boyut kazandı.
İsrail'in Etki Operasyonu İddiaları
The New York Times'ın iddiasına göre, İsrail istihbaratı, 2015 İran nükleer anlaşmasını (JCPOA) baltalamak amacıyla ABD'li yasa koyucuları, medyayı ve kamuoyunu hedef alan gizli bir operasyon yürüttü. Operasyon kapsamında, İran'ın anlaşmaya uymadığına dair yanlış bilgiler yayıldığı ve ABD'li yetkililere baskı yapıldığı öne sürülüyor. Raporda ayrıca, operasyonun İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun talimatıyla başlatıldığı ve yıllarca sürdüğü belirtiliyor. Vance'in bu açıklaması, ABD yönetiminin müttefiklerinin iç işlerine karışmasına karşı duyarlılığını gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran nükleer anlaşması, 2015'te imzalanmış ve 2018'de ABD'nin tek taraflı çekilmesiyle zayıflamıştı. Joe Biden yönetimi anlaşmayı canlandırmaya çalışırken, İsrail ve Suudi Arabistan gibi bölgesel aktörler anlaşmanın İran'ı nükleer silah geliştirmekten alıkoymakta yetersiz olduğunu savunuyordu. Vance'in açıklaması, ABD'nin diplomatik kanalları zorlarken, müttefiklerin bu çabaları sabote etmesine izin vermeyeceğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu olayın ABD-İsrail ilişkilerinde kısa vadeli bir kriz yaratabileceğini, ancak uzun vadede ortak çıkarların ağır basacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin İran ve ABD ile dengeli ilişkiler yürütme stratejisini doğrudan etkileyebilir. Türkiye, İran nükleer anlaşmasına genel olarak destek verirken, bölgesel güvenlik tehditleri konusunda İsrail ve ABD ile ortak kaygılar taşıyor. Vance'in İsrail'i hedef alan sözleri, müttefikler arasındaki güven bunalımını ve diplomatik sürecin kırılganlığını gösteriyor. Türkiye, bu dönemde bağımsız dış politikasını koruyarak hem diplomatik sürecin başarısı için çaba göstermeli hem de bölgesel istikrarsızlığın artması durumunda kendini koruyacak tedbirleri almalıdır.
