İsrail savaş uçakları, ABD'nin arabuluculuğuyla varılan çerçeve anlaşmasına aykırı olarak cumartesi günü Lübnan'ın güneyine yeni hava saldırıları düzenledi. Lübnan resmi haber ajansı NNA'nın bildirdiğine göre, Nebatiye el-Favka kasabasındaki Eski Meydan mahallesine iki hava saldırısı yapıldı. Üçüncü bir saldırı ise bir ambulans ekibini hedef aldı. Saldırılarda can kaybı olup olmadığı henüz netleşmedi. İsrail ordusundan konuya ilişkin açıklama yapılmadı.
Ateşkes ve İhlallerin Arka Planı
Lübnan ile İsrail arasında 27 Kasım 2024'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşması, ABD ve Fransa'nın arabuluculuğuyla sağlanmıştı. Anlaşma, İsrail'in Lübnan topraklarından çekilmesini ve Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyindeki askeri varlığını sonlandırmasını öngörüyordu. Ancak anlaşmanın üzerinden aylar geçmesine rağmen İsrail, sık sık ateşkesi ihlal etmekle suçlanıyor. Lübnan makamları, İsrail'in hava saldırılarını ve insansız hava aracı uçuşlarını anlaşmanın açık ihlali olarak nitelendiriyor.
NNA'nın haberine göre, son saldırılar ABD'nin arabuluculuğundaki çerçeve anlaşmasının sürekli ihlal edildiği bir dönemde gerçekleşti. İsrail, saldırıların Hizbullah'ın yeniden silahlanma çabalarını engellemeye yönelik olduğunu savunuyor. Ancak Lübnan hükümeti, saldırıların sivil altyapıyı ve sağlık hizmetlerini hedef aldığını belirterek uluslararası toplumu göreve çağırıyor.
Bölgedeki gerginlik, Gazze'deki savaşın bölgesel yansımalarıyla daha da karmaşık bir hal almış durumda. İsrail'in kuzey sınırında güvenlik kaygıları sürerken, Lübnan ekonomik ve siyasi istikrarsızlıkla boğuşuyor. Ülkedeki siyasi kriz, ateşkesin kalıcılığını tehlikeye atıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları, Orta Doğu'da tansiyonu yükseltiyor. ABD yönetimi, İsrail'in eylemlerine rağmen arabuluculuk çabalarını sürdürüyor. Ancak uluslararası gözlemciler, ateşkesin kırılgan olduğunu ve taraflar arasında güven eksikliğinin devam ettiğini vurguluyor. Birleşmiş Milletler, sivil kayıpların önlenmesi için taraflara çağrıda bulundu.
İran destekli Hizbullah, İsrail saldırılarına karşılık verme hakkını saklı tutuyor. Son aylarda Hizbullah'ın İsrail'e yönelik roket saldırıları düzenlediği ancak büyük ölçüde karşılıklı bir caydırıcılık durumunun korunduğu gözlemleniyor. Yine de her ihlal, bölgesel bir savaşa yol açma riski taşıyor.
Lübnan, İsrail saldırılarını BM Güvenlik Konseyi'ne taşımayı planlıyor. Fransa ve diğer Avrupa ülkeleri, ateşkesin korunması için diplomatik girişimlerini sürdürüyor. ABD'nin tutumu ise belirsizliğini koruyor; Washington, İsrail'in güvenlik endişelerini anladığını ancak sükunetin sağlanması gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. İsrail'in ateşkes ihlalleri, Ankara'nın bölgede artan istikrarsızlık endişelerini derinleştiriyor. Türkiye, daha önce Lübnan'a insani yardım göndermiş ve ateşkesin kalıcı olması için çağrılar yapmıştı. Olası bir yeni çatışma dalgası, Türkiye'nin güney sınırında mülteci akınını tetikleyebilir ve ekonomik yükü artırabilir. Ayrıca Türkiye, Doğu Akdeniz'deki enerji dengeleri ve İsrail ile normalleşme süreci açısından da riskleri yönetmek zorunda. Ankara'nın bölgesel aktörlerle diyaloğu, tansiyonun düşürülmesi için kritik önemde.
