ABD genelinde 7 Ekim 2024 tarihinde en az 35 Filistin yanlısı yürüyüş düzenlenmesi planlanıyor. Bu protestolar, Hamas'ın İsrail'e saldırısının ve ardından başlayan Gazze savaşının birinci yıl dönümüne denk geliyor. Gösterilerin başlıca organizatörleri arasında Filistin yanlısı gruplar ve öğrenci hareketleri yer alıyor. Etkinliklerin çoğu büyük şehirlerde ve üniversite kampüslerinde yapılacak.
Protestoların arka planı ve kapsamı
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırıda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetmiş, 250'den fazla kişi rehin alınmıştı. İsrail'in ardından başlattığı askeri operasyonlarda ise Gazze'de bugüne kadar 41 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. Bu süreçte ABD'de Filistin yanlısı gösteriler ve İsrail karşıtı eylemler önemli ölçüde arttı. Ülke çapında düzenlenen protestolar, başta New York, Los Angeles, Chicago, Washington D.C. ve San Francisco olmak üzere birçok şehirde yoğunlaştı. Özellikle Columbia Üniversitesi, UCLA ve Harvard gibi prestijli kampüslerde öğrenci işgalleri ve polis müdahaleleri yaşandı.
7 Ekim 2024 için planlanan yürüyüşler, bu hareketin devamı niteliğinde. Organizatörler, Filistin'e özgürlük, İsrail'e yönelik silah ambargosu ve ABD'nin İsrail'e verdiği askeri desteğin kesilmesi çağrılarını yineleyecek. Protestoların barışçıl geçmesi bekleniyor ancak bazı şehirlerde polis güvenlik önlemlerini artırdı. Örneğin New York Polis Departmanı, olası çatışmaları önlemek için ek kuvvet konuşlandıracağını açıkladı. Ayrıca bazı üniversiteler, kampüs içi gösterilere izin verilmeyeceğini duyurdu.
Protestoların düzenleneceği şehirler arasında New York, Los Angeles, Chicago, Washington D.C., San Francisco, Seattle, Boston, Philadelphia, Atlanta, Houston, Dallas, Miami ve Denver bulunuyor. Etkinliklerin çoğu öğleden sonra başlayacak ve akşam saatlerine kadar sürecek. Sosyal medyada yapılan çağrılarda, katılımın yüksek olması hedefleniyor. Bazı gruplar, aynı gün İsrail yanlısı karşı protestolar da düzenlemeyi planlıyor. Bu durum, iki taraf arasında gerginlik yaratabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'deki protestolar, sadece Filistin-İsrail meselesiyle sınırlı kalmayıp küresel bir boyut kazandı. Avrupa'nın birçok şehrinde de benzer gösteriler düzenleniyor. Londra, Paris, Berlin ve Madrid'de hafta sonu yapılan yürüyüşlerde binlerce kişi Filistin'e destek verdi. Bu eylemler, Batı ülkelerinde İsrail'e yönelik eleştirilerin arttığını gösteriyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, İsrail'e askeri destek vermeye devam ederken, Kongre'de bazı Demokrat milletvekilleri silah sevkiyatının durdurulması çağrısı yapıyor. 2024 başkanlık seçimleri yaklaşırken, bu konu ABD iç siyasetinde önemli bir kırılma noktası haline geldi.
Uluslararası kamuoyunda, özellikle BM ve insan hakları örgütleri, Gazze'deki insani krize dikkat çekiyor. Ancak ABD'nin veto yetkisi nedeniyle BM Güvenlik Konseyi'nde ateşkes çağrıları sonuçsuz kalıyor. Protestocular, Washington'un tutumunu değiştirmesi için baskı yapmayı amaçlıyor. Öte yandan, İsrail yanlısı gruplar da ABD'nin İsrail'e olan desteğinin sürmesi gerektiğini savunuyor. Bu kutuplaşma, ABD toplumunda derin bir ayrışmaya işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde tarihsel olarak Filistinlilerin yanında yer almış ve İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını sert bir şekilde eleştirmiştir. ABD'deki protestolar, Türkiye'nin uluslararası platformlarda dile getirdiği İsrail karşıtı söylemi güçlendirebilir. Ancak Türkiye-ABD ilişkileri açısından bu durum, Washington'un İsrail'e desteği nedeniyle zaten gergin olan ilişkileri daha da karmaşık hale getirebilir. Türkiye, protestoları doğrudan etkileme kapasitesine sahip olmasa da, kamuoyu baskısının ABD politikalarını yumuşatabileceği beklentisi içinde. Ayrıca, artan protestolar, Türkiye'nin bölgesel liderlik iddiasını destekler nitelikte.
