Columbia Business School profesörü ve Goldman Sachs'ın eski ortağı Abby Joseph Cohen, son dönemdeki tüketici harcama alışkanlıklarının ABD ekonomisinde ciddi dengesizliklere işaret ettiğini açıkladı. Bloomberg Television'da yayınlanan "Bloomberg The Close" programına konuk olan Cohen, tüketicilerin farklı gelir gruplarında farklı davranışlar sergilediğini ve bu durumun ekonominin genel sağlığı hakkında önemli sinyaller verdiğini belirtti. Ünlü ekonomist, ayrıca yapay zeka alanındaki yoğun yatırımların sürdürülebilirliği konusunda da uyarılarda bulundu ve Jackson Hole Federal Rezerv toplantısı öncesinde merkez bankasının atacağı adımlara ilişkin beklentilerini paylaştı.
Dengesiz Tüketici Harcamaları
Cohen, ekonomik verilerin yüzeyde güçlü görünmesine rağmen, altında yatan tüketici davranışlarının endişe verici olduğunu ifade etti. Özellikle düşük ve orta gelirli hanelerin harcamalarını kıstığını, buna karşın yüksek gelirli kesimin harcamalarının artmaya devam ettiğini vurguladı. Bu ayrışma, ekonominin genelinde bir "K şeklinde" toparlanma olduğunu gösteriyor; yani üst gelir grubu yükselirken alt gelir grubu geriliyor. Cohen'e göre bu durum, enflasyonun etkilerinin eşit dağılmadığını ve düşük gelirli tüketicilerin üzerindeki baskının arttığını ortaya koyuyor. Ayrıca, kredi kartı borçlarının rekor seviyelere ulaşması ve tasarruf oranlarının düşmesi, tüketicilerin mali dayanıklılığının sorgulanmasına neden oluyor. Cohen, bu tablonun önümüzdeki aylarda ekonomik büyümenin yavaşlayabileceğine dair güçlü bir işaret olduğunu sözlerine ekledi.
Yapay Zeka Yatırımlarının Sürdürülebilirliği
Cohen, teknoloji sektöründeki yapay zeka (AI) yatırımlarının da şu anki seviyelerde sürdürülemez olduğu uyarısında bulundu. Birçok şirketin AI altyapısına milyarlarca dolar harcadığını, ancak bu yatırımların getirisinin henüz belirsiz olduğunu vurguladı. "Yapay zeka devrimi gerçek, ancak bu yatırımların karlılık üretmesi zaman alacak; bu süreçte bazı şirketler için hayal kırıklıkları kaçınılmaz olabilir" dedi. Cohen, yatırımcıların AI hisselerindeki aşırı iyimserliğe karşı temkinli olmasını önerdi ve teknoloji sektöründeki değerlemelerin "balon" niteliği taşıyabileceğini ima etti.
Jackson Hole Öncesi Beklentiler
Konuşmasında Jackson Hole Federal Rezerv toplantısına da değinen Cohen, merkez bankasının enflasyonla mücadele konusunda önemli bir yol kat ettiğini, ancak işgücü piyasasındaki soğuma sinyallerine dikkat etmesi gerektiğini vurguladı. Fed'in önümüzdeki toplantıda faiz indirimine gidebileceğini, ancak bunun büyüklüğü konusunda belirsizlik olduğunu ifade etti. Cohen, "Fed, enflasyonu düşürürken resesyona neden olmadan bir denge kurmak zorunda. Bu oldukça ince bir çizgi" dedi. Ayrıca, Jackson Hole'da yapılacak açıklamaların piyasalar üzerinde belirleyici etkisi olacağını, ancak merkez bankasının ekonomik verilere bağımlı olmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, küresel ekonominin en büyük aktörü olan ABD'deki dengesizliklerin ve olası yavaşlamanın, gelişmekte olan ülkeler üzerinde doğrudan etkileri olabileceğini gösteriyor. Türkiye gibi dış ticaret bağımlılığı yüksek ve döviz kurlarındaki dalgalanmalara hassas bir ekonomi için ABD ekonomisindeki yavaşlamanın ihracat gelirlerini olumsuz etkileyebileceği, fed faiz indirimlerinin ise gelişmekte olan ülke para birimlerine kısa vadede fayda sağlayabileceği söylenebilir. Ayrıca, yapay zeka yatırımlarındaki olası bir balon, Türkiye'nin teknoloji ihracatı ve bilişim sektörü üzerinde sınırlı ama dolaylı etkiler yaratabilir. Küresel risk iştahı ve sermaye hareketleri Türkiye'nin finansal istikrarı açısından kritik önemde; bu nedenle Jackson Hole'daki olası sinyaller ve Fed'in adımları yakından izlenmeli.
