Avrupa Birliği, bu yaz yaşanan orman yangınları, kuraklık ve aşırı sıcakların ardından üye ülkelerin iklim değişikliğine uyum için derhal milyarlarca avroluk yatırım yapması gerektiği uyarısında bulundu. AB İklim Eylem Komiseri Wopke Hoekstra, hükümetlerin iklim felaketlerinin yol açtığı hasarlarla mücadele için bugün harcama yapmaması halinde, gelecekte çok daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalacaklarını belirtti. Hoekstra, Finans Times'a verdiği demeçte, iklim değişikliğinin etkilerinin artık 'kabus gibi bir yaz' ile kendini gösterdiğini ve bu durumun üye ülkelerin altyapıdan tarıma, enerji sistemlerinden sağlık hizmetlerine kadar her alanda önleyici tedbirler almasını zorunlu kıldığını ifade etti.
İklim felaketlerinin maliyeti artıyor
Bu yaz Avrupa genelinde orman yangınları Yunanistan, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde binlerce hektarlık alanı kül ederken, Fransa ve Almanya'da da şiddetli kuraklık tarımsal üretimi vurdu. Aşırı sıcak hava dalgaları ise özellikle Portekiz ve İngiltere'de rekor sıcaklıkların görülmesine yol açtı. AB Komisyonu'nun verilerine göre, iklim kaynaklı aşırı hava olayları 1980'den bu yana Avrupa'da yaklaşık 500 milyar avro ekonomik kayba neden oldu. Hoekstra, bu yılki felaketlerin sigorta sektörü ve devlet bütçeleri üzerindeki baskıyı daha da artırdığını, ancak asıl sorunun felaketlere hazırlıklı olunmaması olduğunu vurguladı.
AB İklim Yasası çerçevesinde 2050'ye kadar karbon nötr olma hedefi bulunurken, 2030'a kadar emisyonları 1990 seviyelerine kıyasla en az yüzde 55 azaltma taahhüdü verilmiş durumda. Ancak Hoekstra, bu hedeflerin yalnızca emisyon azaltımıyla sınırlı kalmaması gerektiğini, aynı zamanda iklim değişikliğinin kaçınılmaz etkilerine uyum sağlayacak altyapı yatırımlarının da acilen yapılması gerektiğini belirtti. Sel baskınlarına karşı setlerin güçlendirilmesi, yangınla mücadele ekiplerinin modernize edilmesi, kuraklığa dayanıklı tarım uygulamalarına geçilmesi ve su kaynaklarının verimli kullanılması gibi önlemler, önerilen yatırım alanları arasında.
Küresel etkiler ve Avrupa'nın rolü
İklim krizi yalnızca Avrupa'nın değil, tüm dünyanın karşı karşıya olduğu bir tehdit olmaya devam ediyor. BM Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporlarına göre, küresel sıcaklık artışının 1,5 santigrat dereceyle sınırlandırılmaması durumunda felaketlerin sıklığı ve şiddeti katlanarak artacak. Avrupa, Paris İklim Anlaşması'nın öncülerinden biri olarak küresel iklim diplomasisinde lider rol oynamayı hedefliyor. Hoekstra, AB'nin Yeşil Mutabakat kapsamında 2030'a kadar iklim ve enerji projelerine 550 milyar avro yatırım yapmayı planladığını, ancak bu miktarın yeterli olmadığını ve özel sektör ile ulusal hükümetlerin de katkısı gerektiğini söyledi.
Ekonomik açıdan iklim değişikliğinin maliyeti her geçen gün artıyor. European Environment Agency'nin verilerine göre, iklim kaynaklı aşırı hava olaylarının yol açtığı zararların 2020'lerde yıllık ortalama 12 milyar avroya ulaşması bekleniyor. Uzmanlar, önleyici yatırımların bu maliyeti önemli ölçüde düşürebileceğini; örneğin, sel koruma harcamalarının her 1 avroluk yatırımda 6 avroya kadar tasarruf sağladığını hesaplıyor. Ancak üye ülkeler arasında bütçe kısıtları ve yeşil geçişin sosyal maliyetleri konusundaki endişeler, yatırımları geciktiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelesi ve AB ile ilişkileri açısından iki yönlü bir öneme sahip. Türkiye, AB'nin iklim politikalarına uyum sürecinde Yeşil Mutabakat'a uyum yasası üzerinde çalışıyor; bu, Türk ihracatının AB pazarında rekabetçi kalması için kritik. Öte yandan, Türkiye'nin kendisi de orman yangınları, sel ve kuraklık gibi iklim felaketleriyle mücadele ediyor; bu nedenle altyapı ve tarımda iklime dayanıklılık yatırımları hayati önem taşıyor. AB'nin çağrısı, Türkiye'nin de ulusal iklim stratejisini hızlandırması ve afet yönetimini güçlendirmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, AB fonlarına erişim ve yeşil finansman mekanizmaları, Türkiye'nin bu alandaki dönüşümüne destek olabilir.
