İşgal altındaki Batı Şeria'da Yahudi yerleşimcilerin düzenlediği saldırılar, bölgede yaşayan Filistinliler arasında büyük korku ve endişeye yol açıyor. 92 yaşındaki Filistinli Muhammed el-Hariri, evine düzenlenen saldırıyı anlatırken, 'Beni diri diri yakmak istediler' ifadelerini kullandı. Yaşlı adam, maskeli bir grup yerleşimcinin evine molotofkokteyli attığını ve alevlerin içinde kalmaktan son anda kurtulduğunu söyledi. Olay, geçtiğimiz hafta sonu Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus kenti yakınlarındaki bir köyde meydana geldi.
Saldırıların arka planı
Yahudi yerleşimcilerin Filistinli sivillere yönelik saldırıları son aylarda belirgin şekilde arttı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılının ilk altı ayında Batı Şeria'da yerleşimciler tarafından düzenlenen 400'den fazla saldırı kaydedildi. Bu saldırılarda çoğunlukla cami, ev ve zeytin ağaçları hedef alınıyor. Muhammed el-Hariri'nin evine yapılan saldırı da, gece saatlerinde, aile uyurken gerçekleşti. Yaşlı adam, 'Kapıyı kırarak içeri girdiler, beni ve ailemi tehdit ettiler. Ardından evin önüne benzin döküp ateşe verdiler' dedi. İtfaiye ekipleri yangını söndürürken, el-Hariri ve ailesi komşuları tarafından kurtarıldı.
İsrail ordusu olayla ilgili soruşturma başlattığını duyururken, Filistin yönetimi saldırıyı kınadı ve uluslararası topluma müdahale çağrısı yaptı. Batı Şeria'da yaklaşık 500 bin Yahudi yerleşimci, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşim birimlerinde yaşıyor. Filistinliler, bu yerleşimcilerin İsrail ordusunun koruması altında hareket ettiğini ve sık sık şiddet olaylarına karıştığını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Batı Şeria'daki şiddet olayları, sadece Filistin-İsrail çatışmasını derinleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Son haftalarda artan saldırılar, uluslararası toplumun tepkisini çekiyor. ABD ve Avrupa Birliği, yerleşimci şiddetini kınarken, İsrail hükümetine önlem alması çağrısında bulunuyor. Ancak İsrail'in aşırı sağcı koalisyon hükümeti, yerleşimcilere yönelik herhangi bir kısıtlama getirmeye yanaşmıyor. Analistler, bu durumun Filistin yönetimini zayıflattığını ve Hamas gibi radikal grupların bölgede etkisini artırdığını belirtiyor. Batı Şeria'da tırmanan gerilim, ayrıca İsrail ile Mısır ve Ürdün arasındaki normalleşme sürecini de olumsuz etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimci saldırıları, Türkiye'nin yakından takip ettiği bir gelişmedir. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinir ve Birleşmiş Milletler'de Filistin'in tanınması için diplomatik çaba gösterir. Bu saldırılar, Türkiye'nin bölgede istikrar çağrılarını yeniden gündeme getirebilir. Ayrıca, Türkiye-İsrail ilişkilerinde son dönemde yaşanan yumuşama süreci, bu tür olaylar nedeniyle ısınamayabilir. Türkiye, insan hakları ihlalleri konusundaki hassasiyetini koruyarak, Filistinli sivillerin korunması için uluslararası mekanizmalara başvurma potansiyeli taşır.
