Çin'in tanınmış televizyon ve sinema yönetmeni Zhang Jizhong (75) ile 44 yaşındaki eşi Du Xinglin, beşinci çocuklarını yapmayı düşündüklerini duyurdu. Çiftin bu açıklaması, Çin sosyal medyasında geniş yankı uyandırdı ve yaşlı ebeveynlik, aile planlaması ve ülkenin nüfus politikaları etrafında hararetli bir tartışma başlattı.
Tartışmanın arka planı
Zhang Jizhong, özellikle klasik Çin romanlarından uyarlanan televizyon dizileriyle tanınıyor. 'Üç Krallığın Hikayesi', 'Batıya Yolculuk' ve 'Su Kıyısı' gibi eserlerin yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlenen Zhang, Çin televizyon tarihinin en üretken isimlerinden biri olarak kabul ediliyor. 1952 doğumlu yönetmen, kariyeri boyunca sayısız ödül kazandı ve Çin kültürünün tanıtılmasına katkı sağladı.
Zhang'ın özel hayatı da kamuoyunun ilgisini çekiyor. Kendisinden 31 yaş küçük eşi Du Xinglin ile evliliği ve kalabalık ailesi sık sık gündem oluyor. Çiftin halihazırda dört çocuğu bulunuyor. Zhang, daha önce yaptığı açıklamalarda çocuk sahibi olmayı çok sevdiğini ve ailesini daha da büyütmek istediğini belirtmişti.
Beşinci çocuk planının duyurulmasının ardından Çin'in Weibo platformunda binlerce yorum yapıldı. Bazı kullanıcılar çifti tebrik ederken, bazıları ise ileri yaşta baba olmanın getirebileceği sorumlulukları ve çocuğun geleceğini sorguladı. '75 yaşında bir babanın çocuğuyla yeterince ilgilenebilmesi mümkün mü?' gibi sorular öne çıktı. Ayrıca, Çin'in son yıllarda uyguladığı nüfus politikaları da tartışmanın merkezinde yer aldı.
Çin'in nüfus politikaları ve toplumsal yansımaları
Çin, 1979'dan 2015'e kadar süren tek çocuk politikasını 2016'da iki çocukla, 2021'de ise üç çocukla değiştirdi. Ancak bu gevşetmelere rağmen ülkenin doğum oranı düşmeye devam ediyor. Artan yaşam maliyetleri, konut fiyatları ve eğitim masrafları, genç çiftleri daha az çocuk yapmaya itiyor. Hükümet, doğum oranını artırmak için çeşitli teşvikler sunsa da henüz istenen sonuç alınamadı.
Zhang Jizhong gibi ünlü bir ismin kalabalık aile tercihi, resmi politikayla uyumlu görünse de, toplumun geniş kesimleri için bu tür bir yaşam tarzı ulaşılmaz olabiliyor. Ekonomik güçlüklerle boğuşan sıradan aileler, çocuk sahibi olmayı lüks olarak görüyor. Bu nedenle, ünlü bir yönetmenin beşinci çocuk planı, gelir eşitsizliği ve sosyal adalet tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Öte yandan, Zhang'ın eşi Du Xinglin'in sağlık durumu ve ileri yaş gebelik riskleri de kamuoyunda endişe yaratıyor. Tıbbi uzmanlar, 44 yaşında bir kadının gebeliğinin yüksek risk taşıdığını belirtiyor. Çiftin bu kararı, tıp etiği açısından da sorgulanıyor.
Küresel boyut ve benzer örnekler
Çin'deki bu tartışma, aslında küresel bir olguya işaret ediyor: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde doğum oranlarının düşmesi ve yaşlanan nüfus. Japonya, Güney Kore, İtalya ve Almanya gibi ülkeler de benzer demografik sorunlarla mücadele ediyor. Ancak Çin, nüfus büyüklüğü nedeniyle bu konuda ayrı bir öneme sahip.
Zhang Jizhong'un durumu, bireysel bir tercih olarak görülse de, toplumsal cinsiyet rolleri, yaşlılıkta ebeveynlik ve aile planlaması gibi konuları gündeme getiriyor. Bazı yorumcular, bu tür haberlerin magazin boyutunun ötesine geçerek, toplumun aile kurumuna bakışını yansıttığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, genç nüfusuyla Çin'den farklı bir demografik yapıya sahip olsa da, son yıllarda doğum oranlarındaki düşüş ve yaşlanan nüfus endişeleri artıyor. Çin'in nüfus politikalarındaki değişim ve toplumsal tartışmalar, Türkiye için bir ders niteliğinde. Ülkemizde de aile kurumunu güçlendirmeye yönelik teşvikler tartışılıyor. Ayrıca, Çin'deki bu tür bireysel tercihlerin medyada geniş yer bulması, toplumsal değerler ve ekonomik koşullar arasındaki ilişkiyi gözler önüne seriyor. Türkiye, kendi demografik politikalarını oluştururken Çin deneyimini dikkate alabilir.
