Ekonomist İstihbarat Birimi (EIU), 2026 yılı için hazırladığı Küresel Yaşanabilirlik Endeksi'ni yayımladı. Endekste, dünya genelinde 173 şehir; istikrar, sağlık hizmetleri, kültür ve çevre, eğitim ile altyapı olmak üzere beş ana kategoride değerlendirildi. Bu yılki sıralamada, Avrupa ve Asya-Pasifik şehirleri üst sıralarda yer alırken, Ortadoğu ve Afrika'daki bazı kentler listenin alt sıralarında kendine yer buldu. En yaşanabilir şehir unvanını Avusturya'nın başkenti Viyana alırken, en yaşanmaz şehir ise Suriye'nin başkenti Şam oldu.
En yaşanabilir şehirler listesinde Avrupa ağırlığı
EIU'nun 2026 raporuna göre, Viyana yıllardır olduğu gibi bu yıl da birinciliği kimseye bırakmadı. Avusturya'nın başkenti, özellikle sağlık hizmetleri, altyapı ve kültürel olanaklar kategorilerinde tam puan alarak zirvede yer aldı. Onu Danimarka'nın başkenti Kopenhag takip etti. İsviçre'nin Zürih ve Cenevre şehirleri de ilk beşte kendine yer buldu. Listede dikkat çeken bir diğer nokta ise, Kanada'nın Calgary, Vancouver ve Toronto gibi şehirlerinin üst sıralarda yer alması oldu. Asya-Pasifik bölgesinden Melbourne, Sidney ve Osaka da ilk 10'da yer alan şehirler arasında. Raporda, dünya genelinde pandemi sonrası toparlanmanın devam ettiği, ancak jeopolitik gerilimler ve iklim değişikliğinin bazı bölgelerde yaşanabilirliği olumsuz etkilediği belirtildi.
En yaşanmaz şehirler: Çatışma ve yoksulluk gölgesinde
Listenin sonunda ise çatışma bölgelerindeki şehirler yer aldı. Suriye'nin başkenti Şam, yıkılan altyapısı ve güvenlik sorunlarıyla en yaşanmaz şehir olarak kaydedildi. Onu Libya'nın başkenti Trablus, Bangladeş'in Dakka, Nijerya'nın Lagos ve Cezayir'in başkenti Cezayir takip etti. Raporda, bu şehirlerdeki istikrarsızlık, sağlık hizmetlerine erişim zorluğu ve altyapı yetersizlikleri düşük puanların ana nedenleri olarak sıralandı. Ortadoğu'daki gerilimlerin devam etmesi, birçok şehrin sıralamada gerilemesine yol açarken, Ukrayna'daki savaşın etkisiyle Kiev ve Harkiv gibi şehirler de alt sıralarda yer buldu. EIU, özellikle iklim değişikliğinin kıyı şehirlerinde yaşayanları tehdit ettiğini ve bu durumun önümüzdeki yıllarda sıralamaları daha da etkileyeceğini vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu sıralama, doğrudan Türkiye'deki bir şehri içermese de, küresel yaşanabilirlik trendleri Türkiye için önemli ipuçları sunuyor. Rapor, sağlık hizmetleri, altyapı ve istikrarın yaşanabilirlikte temel belirleyiciler olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin büyük şehirlerinde özellikle ulaşım ve çevre sorunları öne çıkarken, bu alanlardaki iyileştirmeler ülkenin küresel sıralamadaki yerini yükseltebilir. Ayrıca, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgesel güç olarak cazibe merkezi olma potansiyelini artırabilir. Ancak enflasyon ve deprem riski gibi faktörler, Türk şehirlerinin yaşanabilirlik notunu düşürebilir. Küresel rekabette yerini sağlamlaştırmak isteyen Türkiye, bu alanlara yatırım yaparak hem yabancı yatırımcı hem de turist çekme potansiyelini artırabilir.
