2026 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak ülkeler arasında Arjantin'in de bulunması, bu ülkenin İsrail ile olan ilişkisini yeniden gündeme taşıdı. Arjantin, tarihsel olarak İsrail'e en yakın Latin Amerika ülkelerinden biri olarak bilinse de, son yıllarda bu ilişkinin derinliği ve halk nezdindeki karşılığı sorgulanmaya başlandı. Özellikle Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei'nin İsrail yanlısı söylemleri ve Kudüs'teki büyükelçiliği taşıma taahhüdü, ülkede tartışma yarattı.
Arjantin-İsrail ilişkilerinin tarihsel arka planı
Arjantin, 1948'de İsrail'in kuruluşundan kısa bir süre sonra bu devleti tanıyan ilk ülkelerden biri oldu. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler, özellikle 1990'larda ticaret ve kültürel alanlarda gelişti. Ancak 1992'de Buenos Aires'teki İsrail Büyükelçiliği'ne ve 1994'te AMIA Yahudi cemaat merkezine düzenlenen bombalı saldırılar, ilişkileri gerdi. Bu saldırılardan İran ve Hizbullah'ı sorumlu tutan Arjantin, İsrail ile istihbarat paylaşımını artırdı.
Son yıllarda ise Arjantin'in İsrail'e yönelik politikası daha karmaşık bir hal aldı. Eski Başkan Alberto Fernández döneminde Filistin davasına destek veren ve İsrail'i savaş suçlarıyla suçlayan bir tutum izlenirken, mevcut Başkan Javier Milei'nin seçilmesiyle bu politikada keskin bir dönüş yaşandı. Milei, seçim kampanyasında İsrail'i öven açıklamalar yapmış ve Kudüs'teki büyükelçiliği Tel Aviv'den taşıma sözü vermişti.
Arjantin halkının İsrail algısı
Arjantin, yaklaşık 200 bin kişilik Yahudi nüfusuyla Latin Amerika'nın en büyük Yahudi cemaatine ev sahipliği yapıyor. Ancak bu demografik yapı, ülkenin genel olarak İsrail'e bakışını belirlemiyor. Kamuoyu yoklamaları, Arjantinlilerin İsrail-Filistin çatışmasında giderek daha fazla Filistin tarafına sempati duyduğunu gösteriyor. Özellikle gençler arasında Filistin davasına destek yaygınlaşırken, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikaları ve Gazze'ye yönelik saldırıları sert eleştiriler alıyor.
2023 sonrası İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları, Arjantin'de büyük protestolara yol açtı. Buenos Aires sokaklarında binlerce kişi Filistin bayrakları taşıyarak İsrail'i kınadı. Bu durum, Milei'nin İsrail yanlısı söylemleriyle halkın duyarlılığı arasındaki uçurumu gözler önüne serdi. Uzmanlar, Milei'nin politikasının seçmen tabanı arasında bile tam olarak karşılık bulmadığını belirtiyor.
2026 Dünya Kupası ve siyasi yansımaları
2026 Dünya Kupası'nın Arjantin, Uruguay, Paraguay ve Şili'nin ortak ev sahipliğinde düzenlenmesi planlanıyor. Ancak İsrail'in turnuvaya katılması halinde, bu durum Arjantin'de siyasi tartışmaları alevlendirebilir. İsrail Futbol Federasyonu'nun UEFA'ya bağlı olması ve takımın eleme maçlarına katılması bekleniyor. Ancak Arjantin'de İsrail aleyhtarı gruplar, turnuvayı protesto etmek için hazırlık yapıyor.
Milei yönetiminin İsrail'e verdiği destek, aynı zamanda bölgesel dengeleri de etkiliyor. Arjantin'in İran ve Venezuela ile ilişkileri, İsrail politikası nedeniyle gerginleşebilir. Özellikle İran destekli Hizbullah'ın Arjantin'deki faaliyetleri, güvenlik endişelerini artırıyor. Bu durum, 2026 Dünya Kupası gibi büyük bir organizasyonun güvenlik önlemlerini de yakından ilgilendiriyor.
Ekonomik ve kültürel boyut
Arjantin ve İsrail arasındaki ticaret hacmi son yıllarda artış gösterdi. İsrail, Arjantin'e tarım teknolojisi, silah ve güvenlik ekipmanları ihraç ediyor. Ancak bu ticari ilişkiler, halk nezdinde İsrail'e duyulan sempatiyi artırmaya yetmiyor. Kültürel alanda ise Arjantin'de İsrail filmleri, edebiyatı ve müziği belirli bir kitle tarafından takip ediliyor olsa da, genel olarak Arap ve Filistin kültürünün etkisi daha belirgin.
Arjantin'deki Yahudi cemaati ise iki ateş arasında kalmış durumda. Bir yandan İsrail'e destek vermek isterken, diğer yandan Arjantin toplumunun Filistin yanlısı eğilimleriyle baş etmek zorunda kalıyor. Bu durum, cemaat içinde de tartışmalara yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Arjantin'in İsrail politikasındaki bu değişimi yakından izlemelidir. Arjantin, Türkiye için Latin Amerika'da önemli bir ticari ortak ve diplomatik müttefiktir. İsrail yanlısı bir Arjantin yönetimi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği dengeleyebilir. Ayrıca, Milei'nin İran karşıtı söylemleri, Türkiye'nin bölgesel politikalarıyla uyumlu olmayabilir. 2026 Dünya Kupası sırasında yaşanacak olası protestolar ve güvenlik sorunları, Türk vatandaşları ve turistleri de etkileyebilir. Bu nedenle Türkiye, Arjantin'deki gelişmeleri takip ederek hem ekonomik hem de diplomatik alanda proaktif adımlar atmalıdır.
