Yeni bir araştırma, 2025 yılında dünyanın daha zengin bölgelerinde "yıkıcı" orman yangınlarının meydana geldiğini, ancak küresel çapta alevlerin tahrip ettiği alanın azaldığını ortaya koydu. Çalışma, California, Kanada, Güney Kore ve Avrupa'da "megafire" olarak adlandırılan dev yangınların yaşandığını, buna karşın Afrika'nın bazı bölgelerinde tarımsal uygulamalardaki değişikliklerin yangınların yayılmasını yavaşlattığını gösteriyor. Araştırmacılar, iklim değişikliğinin yangın riskini artırdığını ancak insan faaliyetlerinin yangınların yaygınlığını etkilediğini vurguluyor.
Yangınların coğrafi dağılımı ve etkileri
2025 yılında, özellikle California'da şiddetli orman yangınları meydana geldi. ABD'nin batı eyaletlerinde kuraklık ve yüksek sıcaklıkların birleşimi, yangınların büyümesine neden oldu. Kanada'da da benzer koşullar, geniş orman alanlarının yanmasına yol açtı. Avrupa'da ise Güney Avrupa ülkeleri, özellikle Portekiz ve Yunanistan, büyük yangınlarla mücadele etti. Güney Kore'de de benzer bir tablo görüldü. Bu yangınlar, milyarlarca dolar ekonomik kayba ve can kaybına neden oldu.
Ancak küresel ölçekte, yanan alan miktarının azalması dikkat çekici. Özellikle Afrika'da, tarımsal uygulamaların değişmesi yangınların yayılmasını azalttı. Geleneksel olarak tarım amaçlı kullanılan kontrollü yangınların yerini, daha az yangın çıkaran yöntemler aldı. Ayrıca, bazı bölgelerde artan yağış miktarı da yangın riskini düşürdü. Çalışma, bu eğilimin devam etmesi halinde küresel yangın alanlarının daha da azalabileceğini öngörüyor.
İklim değişikliği ve insan faktörü
Araştırmacılar, iklim değişikliğinin orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırdığını ancak yangınların yaygınlığının büyük ölçüde insan faaliyetlerine bağlı olduğunu belirtiyor. Zengin ülkelerde, orman yönetimi politikaları ve kentsel alanların ormanlara yakınlığı yangın riskini artırırken, yoksul ülkelerde tarım uygulamaları ve yoksulluk yangınları etkiliyor. Çalışma, yangın yönetiminde küresel işbirliğinin önemine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle orman yangınlarına karşı hassas bir ülkedir. 2025 yılında zengin ülkelerde yaşanan megafire'lar, Türkiye'nin yangın yönetimi ve önleme politikalarını gözden geçirmesi gerektiğini göstermektedir. Küresel ısınmanın etkileriyle birlikte, Türkiye'de de yaz aylarında yangın riski artmaktadır. Afrika'daki tarımsal değişimlerin yangınları azaltması, Türkiye'nin kırsal alanlarda yangın önleme stratejilerine ışık tutabilir. Ayrıca, Türkiye'nin yangınla mücadelede uluslararası işbirliğine katkısı, özellikle Akdeniz Havzası'ndaki ortak tehdit karşısında önem kazanmaktadır. Yangın afetlerine hazırlık ve müdahale kapasitesinin artırılması, Türkiye'nin iklim değişikliği adaptasyon stratejisinin kilit unsurları arasında yer almalıdır.
