İngiltere merkezli enerji tedarikçisi AVK-SEG (AVK), veri merkezlerine "sürdürülebilir enerji çözümü" olarak sunduğu ürünleriyle fosil yakıt endüstrisine dolaylı destek sağlamakla ve hükümete "kusurlu" karbon yakalama teknolojisiyle doğal gazla çalışan yapay zeka (AI) sistemlerini benimsemesi yönünde baskı yapmakla suçlanıyor. DeSmog'un haberine göre şirket, kendisini "en büyük ve en hızlı büyüyen tedarikçi" olarak tanıtıyor ve veri merkezlerinin enerji ihtiyacını gazla karşılamayı öneriyor. Çevre örgütleri, bu yaklaşımın yenilenebilir enerjiye geçişi yavaşlatacağını ve karbon emisyonlarını artıracağını belirtiyor.
Veri Merkezlerinin Enerji Açlığı ve AVK'nın Rolü
Dünya genelinde veri merkezlerinin enerji tüketimi, yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte hızla artıyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre veri merkezleri küresel elektriğin yaklaşık %1-2'sini tüketiyor ve bu oran önümüzdeki yıllarda daha da yükselebilir. İngiltere'de veri merkezi endüstrisi, hükümetin 2030'a kadar elektrik sistemini karbondan arındırma hedefiyle çelişen bir şekilde doğal gaz santrallerine yöneliyor. AVK, bu talebi karşılamak için gaz türbinleri ve karbon yakalama sistemleri sunuyor. Ancak uzmanlar, karbon yakalama teknolojisinin henüz ticari ölçekte kanıtlanmadığını ve verimliliğinin düşük olduğunu vurguluyor. DeSmog'a konuşan çevre aktivistleri, AVK'nın "sürdürülebilir" etiketiyle gaz altyapısını pazarlamasının yeşil aklama olduğunu savunuyor.
Karbon Yakalama Teknolojisi ve Politika Baskısı
AVK-SEG'in hükümet nezdinde yürüttüğü lobi faaliyetleri, İngiltere'nin enerji politikasında tartışma yaratıyor. Şirket, doğal gazın karbon yakalama ve depolama (CCS) ile birlikte kullanılmasının "düşük karbonlu" bir çözüm olduğunu öne sürüyor. Oysa birçok bilim insanı, CCS'nin fosil yakıtların ömrünü uzatmaktan başka bir işe yaramadığını ve yenilenebilir enerji yatırımlarının önünü kestiğini belirtiyor. İngiltere hükümeti, 2020'lerin sonuna kadar en az bir CCS projesini hayata geçirmeyi planlıyor ancak teknolojinin maliyeti ve etkinliği konusunda şüpheler sürüyor. AVK'nın bu süreçte gazlı çözümleri dayatması, ülkenin iklim hedefleriyle çelişki oluşturuyor. Ayrıca şirketin, veri merkezi operatörlerine yönelik pazarlama faaliyetlerinde "sürdürülebilirlik" vurgusunu öne çıkararak müşterilerin karbon ayak izi konusundaki hassasiyetini istismar ettiği iddia ediliyor.
AVK-SEG'in savunuculuğunu yaptığı gazlı yapay zeka yaklaşımı, küresel ölçekte de yankı buluyor. ABD'de bazı teknoloji devleri, yapay zeka veri merkezlerini doğal gazla beslemek için benzer projeler geliştiriyor. Ancak Avrupa Birliği, veri merkezlerinin enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kullanımı konusunda daha sıkı düzenlemeler getirmeye hazırlanıyor. İngiltere'nin bu konudaki tutumu, Brexit sonrası bağımsız iklim politikası açısından da kritik. Çevre örgütleri, hükümetin AVK gibi şirketlerin etkisi altında kalarak fosil yakıt altyapısına yeşil ışık yakmasından endişe ediyor. DeSmog'un haberi, enerji dönüşümünde şeffaflık ve hesap verebilirlik çağrılarını yeniden gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, veri merkezi yatırımlarını hızla artıran ve enerji ihtiyacı büyüyen bir ülke. İngiltere'deki bu tartışma, Türkiye'nin kendi veri merkezi enerji politikalarını gözden geçirmesi için bir uyarı niteliğinde. Türkiye'de de doğal gaz ağırlıklı enerji üretimi ve karbon yakalama teknolojilerine yönelik ilgi artıyor. Ancak yenilenebilir enerji potansiyelinin yüksekliği göz önüne alındığında, gazlı çözümlere yönelmek uzun vadede hem ekonomik hem de çevresel riskler taşıyor. Ayrıca Avrupa'nın sınırda karbon düzenleme mekanizması, Türkiye'nin ihracatını etkileyebilir; bu nedenle veri merkezlerinin yeşil enerjiyle beslenmesi ticari rekabet açısından da önemli. Türkiye, fosil yakıt bağımlılığını azaltarak ve yeşil enerji yatırımlarını teşvik ederek bu küresel tartışmada proaktif bir konum alabilir.
