ABD'li Senatör Richard Blumenthal (Connecticut Demokratı), Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'nin kendisine, ülkesinin kritik uydu tabanlı Starshield ağına ve ABD istihbarat paylaşımına hâlâ tam erişimi olmadığını söylediğini açıkladı. Blumenthal, Zelensky'nin bu bilgiyi ABD'li senatörlere ilettiğini belirtti. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump ile Zelensky arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde geldi.
Gelişmenin arka planı
Starshield, SpaceX'in hükümet ve askeri kullanıcılar için geliştirdiği güvenli uydu iletişim ağıdır. Ukrayna, savaş boyunca Starlink ve Starshield hizmetlerinden büyük ölçüde faydalandı. Ancak son dönemde ABD yönetimi, Ukrayna'ya yönelik askeri ve istihbarat desteğini gözden geçiriyor. Blumenthal'in aktardığına göre Zelensky, senatörlere yaptığı brifingde, Starshield'e ve ABD istihbarat paylaşımına tam erişimlerinin olmadığını vurguladı. Bu durum, Ukrayna'nın sahadaki operasyonel kabiliyetini olumsuz etkileyebilir.
Trump yönetimi, Zelensky'yi ABD'nin barış çabalarına yeterince destek vermemekle eleştiriyor. Geçtiğimiz haftalarda Beyaz Saray'da yapılan görüşmede tansiyon yükselmişti. ABD'nin Ukrayna'ya yönelik istihbarat paylaşımını kısıtladığına dair haberler, Kiev'de endişeyle karşılanıyor. Zelensky'nin bu açıklaması, ABD'nin desteğinin azalabileceği yönündeki kaygıları doğruluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD istihbarat paylaşımı, Ukrayna'nın Rus işgaline karşı direnişinde kritik rol oynuyor. Batılı yetkililer, istihbarat desteğinin kesilmesi veya kısıtlanmasının Ukrayna'nın savunma kapasitesini ciddi şekilde zayıflatacağı uyarısında bulunuyor. Starshield gibi uydu iletişim sistemleri, cephe hattındaki birliklerin koordinasyonu ve hassas hedefleme için hayati önemde. ABD'nin bu alanlardaki desteğini sorgulaması, NATO müttefikleri arasında da endişe yaratıyor. Avrupa ülkeleri, ABD'nin çekilmesi durumunda boşluğu doldurmanın zorluğuyla karşı karşıya.
Öte yandan, Trump yönetiminin Rusya ile ilişkileri normalleştirme çabaları, Kiev'i endişelendiriyor. Zelensky, ABD'li senatörlere yaptığı açıklamada, ülkesinin güvenliği için ABD desteğinin hayati olduğunu vurguladı. Senatör Blumenthal ise Kongre'nin Ukrayna'ya desteğinin sürmesi gerektiğini belirterek, yönetimin tutumunu eleştirdi.
Uzmanlar, ABD'nin istihbarat paylaşımındaki kısıtlamaların Ukrayna'nın sahadaki başarısını doğrudan etkileyeceğini, bunun da Rusya'nın avantaj elde etmesine yol açabileceğini söylüyor. Gelişmeler, ABD'nin Ukrayna politikasında bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Ukrayna'ya yönelik istihbarat ve uydu desteğini kısıtlaması, Türkiye'nin Karadeniz ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik denklemini de etkileyebilir. Türkiye, Ukrayna ile savunma sanayii işbirliğini derinleştirirken, Rusya ile de dengeli bir ilişki yürütüyor. ABD desteğinin azalması, Kiev'in Türkiye'den beklentilerini artırabilir. Öte yandan, İHA ve SİHA teknolojisinde Türkiye'nin artan kapasitesi, Ukrayna için alternatif tedarikçi konumunu güçlendirebilir. Ancak istihbarat paylaşımındaki boşluk, bölgesel istikrarı olumsuz etkileyerek Türkiye'yi de dolaylı yoldan etkileyebilir.
