Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile yakın ilişkileriyle tanınan Sırbistan'a ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi. başkent Belgrad'da Sırp mevkidaşı Aleksandar Vucic ile bir araya gelen Zelenskiy, Kiev'in Moskova'ya karşı yürüttüğü savaşta yeni bir cephe açmayı hedefliyor. Ziyaret, hem AB üyeliği sürecindeki Sırbistan'ın Batı ile denge arayışını hem de Ukrayna'nın silah ihtiyacını gözler önüne seriyor. İki liderin görüşmesinde başta askeri iş birliği olmak üzere enerji güvenliği ve bölgesel istikrar konularının ele alındığı belirtiliyor.
Vucic'in AB ile denge arayışı
Sırbistan, Rusya'ya uygulanan Batı yaptırımlarına katılmamasına rağmen, AB üyeliği hedefini de sürdürüyor. Vucic, Zelenskiy'nin ziyaretini AB'ye 'Sırbistan'ın Batı ile iş birliğine açık olduğu' mesajını vermek için kullandı. Sırp lider, görüşme sonrası yaptığı açıklamada, 'Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne saygı duyuyoruz, ancak Sırbistan'ın çıkarları doğrultusunda Rusya ile ilişkilerimizi sürdüreceğiz' dedi. Bu denge politikası, Sırbistan'ın hem AB'den mali destek hem de Rusya'dan ucuz enerji almasına olanak tanıyor.
Zelenskiy'nin ziyareti, Sırbistan'ın Kosova sorunu bağlamında Rusya'ya olan geleneksel yakınlığını da gündeme getirdi. Ukrayna, Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ülkeler arasında yer alıyor; ancak Rusya'nın desteğini alan Sırbistan, bu tutumu nedeniyle Ukrayna ile sık sık karşı karşıya geliyor. Analistlere göre, Zelenskiy'nin ziyareti bu pürüzleri aşma ve Sırbistan'ı Batı safına çekme çabası olarak yorumlanıyor.
Ukrayna'nın silah arayışı ve bölgesel etkiler
Ukrayna, savaşın başından bu yana Batı'dan büyük ölçüde silah ve mühimmat desteği alıyor; ancak özellikle top mermisi ve hava savunma sistemleri konusunda hâlâ ciddi ihtiyaç duyuyor. Sırbistan ise, eski Yugoslavya'nın savunma sanayi mirasını devralmış bir ülke olarak bu konuda potansiyel bir tedarikçi. Zelenskiy'nin, Vucic'ten özellikle 122 mm top mermisi ve mühimmat alımı için görüşme yaptığı öne sürülüyor. Sırbistan'ın bu talebe olumlu yanıt vermesi, Rusya ile ilişkilerini daha da germe riski taşıyor.
Ziyaret, Balkanlar'da da yankı buldu. Bosna-Hersek'teki Sırp entitesi lideri Milorad Dodik, Moskova'ya olan bağlılığını vurgulayarak Vucic'i eleştirdi. Diğer yandan, Batılı yetkililer, Sırbistan'ın Ukrayna'ya silah satmasının Rusya'nın bölgedeki etkisini azaltacağını ve AB üyeliği sürecini hızlandırabileceğini savunuyor. Uzmanlara göre, bu ziyaret, Ukrayna savaşının sadece askeri değil, aynı zamanda diplomatik bir mücadele alanı olduğunu gösteriyor; her iki taraf da kendine yakın olmayan ülkeleri kazanmaya çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ukrayna savaşındaki arabuluculuk rolü açısından önemli. Türkiye, hem Ukrayna hem Rusya ile ilişkilerini dengeleyerek uluslararası arenada etkin bir konumda. Zelenskiy'nin Rusya yanlısı bir ülkeyi ziyaret etmesi, Kiev'in diplomasi ağını genişlettiğini gösteriyor; bu da Türkiye'nin savaşın sona erdirilmesi için yürüttüğü çabalara potansiyel olumlu katkı sağlayabilir. Ayrıca, Sırbistan'ın Batı'ya yaklaşması, Balkanlar'daki güç dengelerini değiştirebilir; bu bölge Türkiye için tarihsel ve stratejik öneme sahip. Türkiye, bu süreçte hem Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleyen hem de Karadeniz'deki güvenlik endişelerini ön planda tutan bir politika izliyor.
