Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın kış ayları yaklaşırken Ukrayna'da sivil halkın elektrik ve ısınma hizmetlerini kesmeyi hedeflediğini açıkladı. Zelenskiy, Moskova'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırarak ülkeyi karanlığa ve soğuğa mahkum etmeye çalıştığını belirtti. Ayrıca ABD Başkanı Joe Biden'ın Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlardan feragat etmesini, Vladimir Putin için bir destek olarak değerlendirdi.
Enerji Altyapısına Yönelik Saldırılar ve Kış Tehdidi
Zelenskiy'nin açıklamaları, Rusya'nın son haftalarda Ukrayna'nın elektrik üretim ve dağıtım tesislerine yönelik füze ve İHA saldırılarını artırmasıyla aynı döneme denk geliyor. Ukraynalı yetkililer, ülke genelinde enerji altyapısının yaklaşık yüzde 40'ının hasar gördüğünü ve onarım çalışmalarının sürdüğünü ifade ediyor. Kış aylarında sıcaklıkların eksi 20 dereceye kadar düşebildiği Ukrayna'da, ısınma ve elektrik kesintileri milyonlarca sivil için hayati risk oluşturuyor. Zelenskiy, uluslararası toplumu Ukrayna'ya hava savunma sistemleri ve enerji ekipmanı sağlamaya çağırdı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıların askeri komuta merkezlerini ve enerji altyapısını hedef aldığını, sivil halkı doğrudan hedef almadığını savunuyor. Ancak Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, enerji altyapısına yönelik saldırıların sivil halk üzerinde ağır sonuçlar doğurduğunu ve bunun uluslararası insancıl hukuka aykırı olabileceğini belirtiyor. Zelenskiy, "Rusya, kışı bir silah olarak kullanmak istiyor. Amacı, halkımızı soğuk ve karanlıkla teslim olmaya zorlamak. Ancak biz direneceğiz" ifadelerini kullandı.
ABD'nin Yaptırım Feragati ve Putin'e Mesaj
Zelenskiy'nin bir diğer önemli açıklaması, ABD Başkanı Joe Biden'ın Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlardan feragat etmesine ilişkindi. Zelenskiy, bu adımı "Putin'e verilmiş bir ödül" olarak nitelendirerek, Moskova'nın bu durumu kendi lehine kullanacağını söyledi. ABD yönetimi henüz resmi bir açıklama yapmadı, ancak Beyaz Saray'dan yapılan kısa bir bilgilendirmede, feragatin "müttefiklerle istişare halinde ve stratejik nedenlerle" alındığı belirtildi. Kongre'deki bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörler ise kararı eleştirerek, yaptırımların caydırıcılığını zayıflattığını savundu.
Uzmanlar, ABD'nin yaptırım feragatinin, Rusya'nın enerji ihracatına yönelik kısıtlamaların hafifletilmesi anlamına gelebileceğini ve bunun Putin'in savaş ekonomisini rahatlatabileceğini belirtiyor. Ancak ABD yetkilileri, feragatin süreli ve koşullu olduğunu, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemlerini sürdürmesi halinde yaptırımların yeniden devreye gireceğini vurguluyor. Zelenskiy, "Bu feragat, Putin'in elini güçlendirir ve savaşı uzatır. Müttefiklerimizin kararlılığını korumasını bekliyoruz" dedi.
Uluslararası Tepkiler ve Diplomatik Girişimler
Avrupa Birliği, Ukrayna'ya yönelik enerji yardımını artırma kararı aldı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, üye ülkelere elektrik jeneratörleri, ısıtıcılar ve tıbbi malzeme gönderme çağrısı yaptı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise Rusya'nın enerji altyapısına saldırılarının ittifakın güvenliğini tehdit ettiğini belirterek, Ukrayna'ya hava savunma sistemleri tedarikinin hızlandırılacağını söyledi. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil altyapıya yönelik saldırıların savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulundu.
Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Batı'nın yaptırımlarına rağmen Rusya ekonomisinin dayanıklı olduğunu ve Ukrayna'daki "özel askeri operasyonun" planlandığı gibi ilerlediğini savunuyor. Putin, kış aylarının Ukrayna için zorlu geçeceğini ima ederek, Kiev yönetimini müzakerelere çağırdı. Ancak Ukrayna, toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini yineliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna'daki savaşta denge politikası izleyerek hem Kiev hem de Moskova ile diyalog kanallarını açık tutuyor. Rusya'nın enerji altyapısına saldırıları, Türkiye'nin enerji güvenliğini de dolaylı yoldan etkiliyor; zira Türkiye, Rusya'dan doğalgaz ve tahıl tedarikinde önemli bir ortak. Ayrıca ABD'nin yaptırım feragati, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki konumunu ve yaptırım rejimlerine uyumunu yeniden gündeme getirebilir. Türkiye, insani koridorlar ve enerji yardımları konusunda arabuluculuk yaparak bölgesel istikrara katkı sağlayabilir. Kış aylarında Ukrayna'ya yönelik insani yardımlar, Türkiye'nin yumuşak gücünü artırabilir.
