Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump'ın eleştirilerine yanıt olarak, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 60 günlük ateşkesi kabul etmesi durumunda Ukrayna'da seçim düzenleyeceğini açıkladı. Zelenskiy, bu açıklamayı ABC televizyonuna verdiği mülakatta yaptı. Haber, Washington'dan 11 Ekim tarihinde duyuruldu.
Ateşkes ve seçim koşulu
Zelenskiy'nin açıklaması, ABD Başkanı Trump'ın Ukrayna yönetimine yönelik eleştirilerinin ardından geldi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımlarda Zelenskiy'yi Rusya ile müzakereye yanaşmamakla suçlamış ve Ukrayna'da seçimlerin yapılması gerektiğini ima etmişti. Zelenskiy, bu eleştirilere doğrudan yanıt vermek yerine, seçim konusunu Rusya'nın tutumuna bağladı. Ukrayna lideri, "Eğer Putin 60 günlük ateşkesi kabul ederse, seçimleri organize edeceğim" dedi. Bu ifade, Kiev'in seçim konusundaki istekliliğini gösterirken, aynı zamanda Rusya'ya bir top atışı olarak yorumlandı.
Ukrayna'da savaş nedeniyle seçimler sürekli erteleniyor. Ülke anayasasına göre, sıkıyönetim halinde seçim yapılamıyor. Zelenskiy'nin görev süresi 2024 yılında doldu, ancak savaş koşulları nedeniyle yeni seçim yapılamadı. Batılı müttefikler, Ukrayna'da demokratik süreçlerin işletilmesi konusunda zaman zaman endişelerini dile getiriyor. Zelenskiy'nin son açıklaması, bu endişeleri gidermeye yönelik bir adım olarak görülebilir. Ancak seçim koşulunun Rusya'nın ateşkesine bağlanması, pratikte seçimin ne zaman yapılacağı konusunda belirsizlik yaratıyor.
Rusya'nın tutumu ve uluslararası bağlam
Rusya, daha önce yaptığı açıklamalarda ateşkes konusunda isteksiz olduğunu göstermişti. Kremlin, Ukrayna'nın askeri operasyonlarını durdurması ve Batı'nın silah yardımını kesmesi gerektiğini savunuyor. Putin, son konuşmalarında Ukrayna'daki "özel askeri operasyon"un hedeflerine ulaşana kadar süreceğini söyledi. Dolayısıyla Zelenskiy'nin önerdiği 60 günlük ateşkesin Rusya tarafından kabul edilmesi şu an için düşük bir olasılık olarak değerlendiriliyor.
ABD'deki siyasi atmosfer de bu açıklamaların arka planını oluşturuyor. Başkan Trump, göreve geldiğinden bu yana Ukrayna'ya yönelik askeri yardımı gözden geçireceğini ve savaşı hızlı bir şekilde sonlandırmak istediğini belirtmişti. Trump yönetimi, Avrupa müttefiklerine Ukrayna konusunda daha fazla sorumluluk alma çağrısı yapıyor. Zelenskiy'nin seçim açıklaması, Washington'un baskısını hafifletmeye ve Batı kamuoyunda meşruiyetini korumaya yönelik bir hamle olarak okunabilir.
Öte yandan, Ukrayna'nın doğusunda çatışmalar şiddetlenmiş durumda. Son haftalarda Rus kuvvetleri, Donetsk ve Luhansk bölgelerinde ilerleme kaydetmeye çalışıyor. Ukrayna ordusu ise Batı'dan gelen silahlarla savunma hattını güçlendirmeye çalışıyor. Ateşkes çağrıları, sahadaki bu yoğun çatışma ortamında pek karşılık bulmuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşta denge politikası izleyerek her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutuyor. Zelenskiy'nin ateşkes karşılığında seçim önerisi, Ankara'nın arabuluculuk çabalarını yeniden gündeme getirebilir. Türkiye, daha önce tahıl koridoru anlaşması ve esir takasları gibi somut sonuçlar elde etmişti. Yeni bir ateşkes girişimi, Ankara'nın bölgesel etkisini artırma fırsatı sunabilir. Ancak Rusya'nın sert tutumu ve ABD'nin değişken politikaları, Türkiye'nin manevra alanını sınırlayabilir. Ayrıca, savaşın uzaması enerji ve gıda güvenliği açısından Türkiye'yi olumsuz etkilemeye devam ediyor.
