Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın başkent Kiev ve çevresine düzenlediği yoğun hava saldırılarında en az 11 sivilin hayatını kaybetmesinin ardından, bu hafta Ankara’da gerçekleştirilecek NATO zirvesinden “güçlü kararlar” çıkması çağrısında bulundu. Ukrayna ordusu, gece boyunca 68’den fazla füze ve 350’ye yakın insansız hava aracıyla gerçekleştirilen saldırılarda, hava savunma sistemlerinin büyük kısmını etkisiz hale getirdiğini ancak bazı isabetler sonucu sivil kayıplar yaşandığını duyurdu. Saldırının hemen ardından ulusa sesleniş konuşması yapan Zelenskiy, “NATO’nun bu hafta alacağı kararlar sadece Ukrayna’nın değil, tüm Avrupa’nın güvenliği için belirleyici olacak” ifadelerini kullandı.
Rusya’nın Stratejisi: Altyapıyı Hedef Alan Yoğun Saldırılar
Son saldırı, Rusya’nın savaşın başından beri uyguladığı enerji altyapısı hedefli harekâtın bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ukrayna İçişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Kiev’in Şevçenko, Darnitski ve Solomianski bölgelerine isabet eden füzeler, konut binaları ve bir alışveriş merkezinde büyük hasara yol açtı. Can kayıplarının yanı sıra 40’tan fazla kişinin yaralandığı bildirilirken, arama-kurtarma çalışmaları devam ediyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanlığı, saldırıda kullanılan füzelerin büyük bölümünün ‘Kalibr’ tipi seyir füzeleri ve ‘Şahid’ tipi İran yapımı kamikaze dronlar olduğunu belirtti. Bu saldırı, Rusya’nın Ukrayna’nın hava savunma stoklarını tüketme ve sivil moralini çökertme amacı taşıdığı yönünde yorumlanıyor.
NATO Zirvesi Öncesi Kritik Mesajlar
Zelenskiy’nin Ankara zirvesinden beklentileri arasında Ukrayna’ya daha fazla hava savunma sistemi temini, savaş uçağı koalisyonunun hızlandırılması ve ülkesinin NATO üyeliği için somut bir yol haritası oluşturulması yer alıyor. Zirve, Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılacak olması nedeniyle ayrıca önem taşıyor; Ankara, savaşın başından beri hem Kiev hem de Moskova ile diyaloğunu sürdüren nadir ülkelerden biri. Analistler, Türkiye’nin Karadeniz tahıl koridoru ve esir takası gibi konulardaki arabuluculuk rolünün, zirvede Ukrayna’ya yönelik somut yardım kararlarının alınmasında kolaylaştırıcı olabileceğini belirtiyor. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de daha önce yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın uzun vadeli güvenlik garantilerinin zirvenin ana gündem maddelerinden biri olduğunu duyurmuştu.
Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in zirve öncesinde Ukrayna’ya yönelik saldırıları artırarak NATO’ya “gözdağı” vermeye çalıştığı yorumları yapılıyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, saldırılarla ilgili “Ukrayna’nın askeri altyapısına yönelik meşru hedefler” ifadesini kullandı. Ancak Birleşmiş Milletler verilerine göre, Rus saldırılarında bugüne kadar 10 bine yakın sivil hayatını kaybetti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya’nın Kiev’i vurması ve NATO zirvesi öncesinde tırmanan gerilim, Türkiye’nin hem ittifak içindeki konumunu hem de Rusya-Ukrayna savaşındaki denge politikasını doğrudan etkiliyor. Ankara, zirveye ev sahipliği yaparak arabuluculuk kapasitesini pekiştirirken, Ukrayna’nın hava savunma ihtiyacı Türk savunma sanayii için yeni bir fırsat penceresi açabilir. Aynı zamanda, Karadeniz’deki güvenlik dengeleri, Türkiye’nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni uygulama şeklini ve Rusya ile olan ticari ilişkilerini yeniden masaya yatırmasına neden oluyor. Türkiye, müttefikleriyle uyumlu adımlar atarken Rusya ile enerji ve turizm temelli ekonomik bağlarını sürdürmek arasında hassas bir denge kurmak zorunda. NATO zirvesinin bu dengeye yansımaları, Türk dış politikasının önümüzdeki dönemdeki manevra alanını belirleyecek.
