Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy, 19 Haziran Cuma günü yaptığı açıklamada, Belaruslu mevkidaşı Alexander Lukashenko'ya ülkesindeki Rus askeri ekipmanını bir hafta içinde geri çekmesi için süre tanıdı. Zelenskiy, bu sürenin sonunda ekipmanın çekilmemesi halinde Ukrayna'nın gerekli adımları atacağını belirterek üstü kapalı bir tehdit savurdu. Bu açıklama, Belarus topraklarının Rusya tarafından Ukrayna'ya yönelik saldırılarda kullanılmasına yönelik artan tepkilerin bir parçası olarak geldi. Zelenskiy, bir haftanın bu tür bir operasyon için yeterli olduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana Belarus, Moskova'nın en yakın müttefiki konumunda. Belarus toprakları, Rus kuvvetlerinin Ukrayna'ya yönelik saldırılarında lojistik ve askeri üs olarak kullanılıyor. Özellikle Ukrayna'nın kuzey sınırına yakın bölgelerden yapılan saldırılarda Belarus'un rolü tartışma konusu. Zelenskiy'nin bu açıklaması, Belarus'un savaştaki tarafsızlığının sorgulanmasına ve Ukrayna'nın kuzeyden gelebilecek yeni bir saldırıya karşı hazırlıklı olmasına işaret ediyor.
Belarus Devlet Başkanı Alexander Lukashenko ise daha önce Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarında doğrudan yer almadığını, ancak ulusal güvenlik gerekçesiyle Rus askeri varlığına izin verdiğini savunmuştu. Ukrayna, Belarus'un savaşa dahil olmasını engellemek için diplomatik çabalarını sürdürürken, Zelenskiy'nin bu son çıkışı Kiev'in sabrının tükendiğini gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ukrayna'nın Belarus'a yönelik bu uyarısı, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik dengelerini de etkiliyor. Belarus'un Rus askeri operasyonlarına ev sahipliği yapması, NATO ve AB'nin Belarus'a yönelik yaptırımlarını artırmasına neden oluyor. Öte yandan, Ukrayna'nın Belarus sınırına askeri yığınak yapması, Minsk yönetiminde endişe yaratıyor. Zelenskiy'nin bu çıkışı, Ukrayna'nın kuzey cephesindeki risklere karşı caydırıcılık stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Rusya'nın Belarus üzerinden Ukrayna'ya yeni bir saldırı başlatma olasılığı, bu uyarıyı daha da anlamlı kılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve Ukrayna-Rusya arasındaki arabuluculuk rolü açısından önemli. Türkiye, savaşın başından bu yana Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklerken, aynı zamanda Rusya ile ilişkilerini de dengelemeye çalışıyor. Belarus üzerinden olası bir yeni saldırı, bölgesel istikrarsızlığı artırabilir ve Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki Karadeniz politikasını etkileyebilir. Türkiye, Ukrayna'nın savunmasına destek verirken, tırmanma riskine karşı diplomatik kanalları açık tutmayı tercih ediyor.
