Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'de gerçekleştirilecek G20 zirvesi sırasında Ukrayna, ABD ve Rusya arasında bir görüşme yapılabileceğini ancak Washington ile Moskova'nın henüz toplantıyı teyit etmediğini ve başka ev sahibi ülkelerin de gündemde olduğunu belirtti. Zelenskiy'nin bu açıklaması, Kiev'in diplomatik kanalları canlandırma ve savaşı sona erdirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Diplomatik temaslar ve belirsizlikler
Zelenskiy, başkent Kiev'de düzenlediği basın toplantısında, "ABD'de bir G20 zirvesi olacak. Ukrayna, ABD ve Rusya'nın bir araya gelebileceği bir format olabilir. Ancak henüz kesin bir tarih ve yer yok. Diğer ülkeler de ev sahipliği yapabilir" ifadelerini kullandı. Ukrayna lideri, olası görüşmenin içeriğine dair ayrıntı vermedi; ancak geçmişte yaptığı açıklamalarda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile doğrudan görüşmeye açık olduğunu, bunun için arabulucuların devreye girebileceğini söylemişti.
ABD yönetiminden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Rusya tarafı da olası bir toplantıyı doğrulamadı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, geçtiğimiz günlerde yaptığı değerlendirmede, Putin'in Zelenskiy ile görüşmesi için ön koşulların oluşmadığını savunmuştu. Moskova, Kiev'in "gerçekleri kabul etmesi" gerektiğini öne sürüyor.
G20 zirvesi genellikle yıl sonuna doğru yapılıyor; ancak bu yılki ev sahibi ülke ve tarih henüz netleşmedi. ABD'nin ev sahipliği ihtimali, Joe Biden yönetiminin Ukrayna diplomasisine verdiği önemin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Ancak Beyaz Saray'dan henüz bu yönde bir teyit gelmedi.
Savaşın gidişatı ve uluslararası baskılar
Zelenskiy'nin açıklaması, Ukrayna ordusunun doğu ve güney cephelerinde yoğun çatışmalar yaşadığı bir dönemde geldi. Kiev, son aylarda Rus güçlerine karşı karşı taarruza geçtiğini duyurmuş olsa da ilerleme sınırlı kaldı. Batılı müttefikler, Ukrayna'ya askeri ve mali destek sağlamayı sürdürüyor; ancak kamuoyunda savaş yorgunluğu ve ekonomik maliyetler tartışılıyor.
Birleşmiş Milletler ve Türkiye gibi arabulucu ülkeler, taraflar arasında diyalog kanallarının açık tutulması çağrısında bulunuyor. Türkiye, daha önce İstanbul'da tahıl koridoru anlaşmasına ev sahipliği yapmış ve esir takaslarında rol almıştı. Ankara, ayrıca Rusya ve Ukrayna liderleriyle üst düzey temaslarını sürdürüyor.
Zelenskiy'nin G20 umudu, diplomatik bir açılım arayışının parçası. Ancak Rusya'nın sert tutumu ve sahadaki askeri gerçekler, olası bir zirvenin başarı şansını gölgeliyor. Uzmanlar, tarafların ön koşulsuz görüşmeye yanaşmaması nedeniyle kısa vadede somut bir sonuç beklemiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ve Rusya arasında denge politikası izleyerek her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutuyor. Olası bir G20 görüşmesi, Ankara'nın arabuluculuk rolünü güçlendirebilir; zira Türkiye daha önce tahıl koridoru ve esir takası gibi somut diplomatik başarılara imza attı. Savaşın uzaması, Türkiye'nin enerji güvenliği ve Karadeniz'deki ticari çıkarları açısından risk oluşturuyor. Ayrıca Batı ile Rusya arasında dengeli bir pozisyon koruyan Türkiye, böyle bir zirvede kolaylaştırıcı rol üstlenerek uluslararası alanda etkinliğini artırabilir. Ancak ABD ve Rusya'nın tutumu belirleyici olacak.
