Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Avrupa ülkeleri tarafından ödemesi yapılmış füzelerin teslimatını geciktirdiğini açıkladı. Zelenskiy, bu açıklamayı ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna lideri olmadan bir zirve düzenlenebileceğine dair sinyal vermesinin ardından yaptı. Gelişme, Ukrayna'nın Batılı müttefiklerinden askeri destek alımında aksaklıklar yaşandığını gösterirken, Washington ile Kiev arasında yeni bir gerilim hattı oluştu.
Füze Teslimatlarındaki Gecikmenin Arka Planı
Zelenskiy'nin açıklamasına göre, söz konusu füzeler için Avrupa ülkeleri ödemeyi çoktan yapmış durumda. Ancak Pentagon'un teslimat takviminde gecikme yaşanıyor. Ukrayna lideri, bu durumun savaş alanındaki dengeleri olumsuz etkileyebileceğini ima etti. ABD yönetiminden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Uzmanlar, gecikmenin lojistik sorunlardan kaynaklanabileceği gibi, Trump yönetiminin Ukrayna'ya yönelik politikalarını gözden geçirmesinin bir sonucu olabileceğini de değerlendiriyor.
ABD, Ukrayna'ya askeri yardım konusunda son dönemde çeşitli aşamalardan geçti. Kongre'de yaşanan bütçe tartışmaları ve Başkan Trump'ın Avrupa müttefiklerine yönelik eleştirileri, yardımların seyrini etkiledi. Avrupa ülkelerinin ödeme yapmasına rağmen teslimatın gecikmesi, transatlantik ilişkilerde güven sorununu derinleştirebilir.
Trump'tan Zelenskiy'siz Zirve Sinyali
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin katılmadığı bir zirve düzenlenebileceğini söyledi. Trump'ın bu çıkışı, Kiev'in barış sürecinde dışarıda bırakılabileceği endişelerini gündeme getirdi. Zelenskiy ise Ukrayna'nın onayı olmadan alınacak kararların geçerli olamayacağını savunuyor. Trump'ın açıklamaları, ABD'nin Ukrayna politikasında bir değişim sinyali olarak yorumlanıyor.
Trump, göreve geldiğinden bu yana Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirme vaadini yineliyor ancak izlediği yöntem ve müzakerelerde tarafların rolü konusunda belirsizlik sürüyor. Zelenskiy'siz bir zirve fikri, Avrupa başkentlerinde de rahatsızlıkla karşılandı. Avrupa Birliği yetkilileri, Ukrayna'nın sürece dahil edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ukrayna savaşı, Avrupa güvenlik mimarisinin merkezinde yer alıyor. ABD'nin askeri yardımlarındaki olası yavaşlama, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırma ve kendi kapasitelerini güçlendirme çabalarını hızlandırabilir. NATO içinde de ABD'nin rolü tartışmaya açılabilir. Füze teslimatındaki gecikme, Ukrayna'nın hava savunmasını zayıflatarak Rusya'nın saldırılarını kolaylaştırabilir. Ayrıca, ABD'nin Ukrayna'ya yönelik tutumundaki değişiklik, Tayvan ve diğer bölgelerdeki müttefikler için de bir gösterge olarak algılanabilir.
Trump'ın Zelenskiy'siz zirve önerisi, Rusya'nın elini güçlendirebilir. Moskova, Kiev'in meşruiyetini sorgulayarak Batı ittifakını bölmeye çalışıyor. Böyle bir zirve, Ukrayna'nın toprak bütünlüğü konusunda tavizler içerebilir ve Avrupa'da kalıcı bir barışın tesisini zorlaştırabilir. Avrupa liderleri, Ukrayna'nın katılımı olmadan adil bir barışın mümkün olmadığını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasında denge politikası izleyerek her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutuyor. ABD'nin füze teslimatlarını geciktirmesi ve Trump'ın Zelenskiy'siz zirve sinyali, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü daha da önemli hale getirebilir. Ankara, tahıl koridoru anlaşması ve esir takası gibi somut başarılarla arabuluculuk kapasitesini kanıtladı. ABD ile Avrupa arasında yaşanabilecek bir güven krizi, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu güçlendirebilir. Ancak füze gecikmesi, Türkiye'nin savunma sanayii iş birliklerini ve bölgesel güvenlik dengelerini de etkileyebilir. Türkiye, Karadeniz'deki istikrarı korumak için aktif diplomasi yürütmeye devam edecektir.
