Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna güçlerinin Rusya'nın Kursk bölgesinde geçtiğimiz ocak ayında esir aldığı iki Kuzey Koreli askerin Güney Kore'ye gönderildiğini duyurdu. Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, askerlerin Güney Kore'ye nakledildiğini belirterek, Pyongyang'ın Rusya'ya asker göndermesinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı. Bu gelişme, Kuzey Kore'nin Ukrayna savaşına doğrudan müdahil olduğuna dair en somut delillerden biri olarak değerlendiriliyor.
Olayın Arka Planı: Kursk'ta Esir Alınan Kuzey Koreli Askerler
Geçtiğimiz yılın sonlarında Kuzey Kore, Rusya ile imzaladığı kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması çerçevesinde Rus ordusuna destek amacıyla binlerce asker gönderdiğini açıklamıştı. Batılı istihbarat kaynakları, Kuzey Kore'nin Rusya'ya gönderdiği asker sayısının 10 binin üzerinde olduğunu tahmin ediyor. Bu askerler özellikle Kursk bölgesinde yoğunlaşmış durumda; zira Ukrayna kuvvetleri Ağustos 2024'te bu bölgeye sürpriz bir taarruz düzenleyerek geniş bir alanı kontrol altına almıştı.
Ukrayna ordusu, ocak ayında Kursk'ta düzenlediği operasyonlarda iki Kuzey Koreli askeri esir aldığını duyurmuştu. Esirlerin kimlikleri ve rütbeleri açıklanmadı; ancak Ukraynalı yetkililer, askerlerin yaralı olduğunu ve tıbbi tedavi gördüklerini belirtti. Uluslararası Kızılhaç Komitesi'ne bilgi verildiği ve esirlerin savaş esiri statüsünde olduğu ifade edildi.
Zelenski'nin son açıklaması, bu askerlerin Güney Kore'ye teslim edildiğini gösteriyor. Güney Kore hükümeti konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Seul yönetimi daha önce Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker göndermesini "ciddi bir güvenlik tehdidi" olarak nitelendirmiş ve uluslararası toplumu ortak hareket etmeye çağırmıştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Kuzey Kore-Rusya İttifakı Derinleşiyor
Kuzey Kore ile Rusya arasındaki askeri işbirliği, Haziran 2024'te Vladimir Putin'in Pyongyang ziyareti sırasında imzalanan "Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması" ile yeni bir boyut kazandı. Anlaşma, taraflardan birine yönelik saldırı durumunda diğerinin askeri destek sağlamasını öngörüyor. Bu çerçevede Kuzey Kore, Rusya'ya yalnızca asker değil, aynı zamanda topçu mühimmatı ve balistik füze de tedarik ediyor.
Ukrayna ve Batılı müttefikleri, Kuzey Kore askerlerinin savaşa katılmasını "tehlikeli bir tırmanma" olarak değerlendiriyor. ABD ve Güney Kore, Pyongyang'a yönelik yaptırımları sıkılaştırma ve Kuzey Kore'yi savaş suçları nedeniyle sorumlu tutma konusunda görüş birliği içinde. Öte yandan Rusya, Kuzey Kore askerlerinin varlığını resmen kabul etmiş değil; ancak Ukrayna'nın ele geçirdiği belgeler ve görüntüler, bu iddiaları destekliyor.
Esir askerlerin Güney Kore'ye gönderilmesi, Seul için diplomatik bir zafer olarak yorumlanıyor. Güney Kore, Kuzey Koreli askerlerin ülkeye getirilmesinin ardından onları "vatandaş" olarak kabul edip etmeme konusunda anayasal bir tartışma yaşayabilir. Zira Güney Kore anayasasına göre Kuzey Kore vatandaşları potansiyel Güney Kore vatandaşı sayılıyor. Bu durum, iki ülke arasında ek gerilime yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında denge politikası izleyerek hem Kiev'e insansız hava aracı satışı yapmış hem de Rusya ile enerji ve savunma alanında işbirliğini sürdürmüştür. Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker göndermesi, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini dolaylı olarak etkiliyor; zira Rusya'nın askeri kapasitesi arttıkça bölgedeki tansiyon yükseliyor. Türkiye, NATO üyesi olarak Kuzey Kore'nin bu müdahalesini endişeyle izliyor ve Birleşmiş Milletler yaptırımlarının işlerliğinin azalmasından kaygı duyuyor. Ayrıca Türkiye'nin Güney Kore ile savunma sanayii işbirliği (örneğin Altay tankı motoru) göz önüne alındığında, Seul'un eline geçen bu esirler Türkiye için de istihbarat değeri taşıyor. Ankara, savaşın yayılmasını önlemek için diplomatik çabalarını sürdürüyor.
