Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna ordusuna savaş kurallarını terk etme emri verdiğini öne sürdü. Zelenski'nin bu açıklaması, Rus kuvvetlerinin başkent Kiev'de stratejik öneme sahip bir köprüyü vurmasının ardından geldi. Son dönemde Kiev'deki hedefler arasında veri merkezleri, enerji altyapısı ile okul ve hastanelerin bulunması, Rusya'nın sivil altyapıyı sistematik olarak hedef aldığı yönündeki suçlamaları güçlendiriyor.
Saldırıların arka planı ve Zelenski'nin suçlamaları
Zelenski, son gece yaptığı video mesajında Rusya'nın Kiev'e yönelik saldırılarını sert bir dille eleştirdi. "Putin, ordusuna savaş kurallarını tamamen terk etme emri verdi. Sivil halkı, hastaneleri, okulları ve enerji tesislerini hedef alıyorlar. Bu bir terör eylemidir" ifadelerini kullandı. Ukrayna lideri, uluslararası toplumu Rusya'ya karşı daha sert yaptırımlar uygulamaya ve hava savunma sistemleri tedarikini hızlandırmaya çağırdı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıların askeri altyapıyı hedef aldığını savunuyor. Ancak Kiev'de vurulan köprünün sivil ulaşım için kritik bir güzergâh olduğu ve saldırı sonucu bölgede geniş çaplı maddi hasar meydana geldiği bildiriliyor. Ukrayna acil durum servisleri, köprüde meydana gelen hasarın onarımının günler sürebileceğini açıkladı. Saldırıda can kaybı olup olmadığına dair henüz net bir bilgi yok; ancak ilk belirlemelere göre en az üç sivilin yaralandığı öğrenildi.
Son haftalarda Rusya'nın Kiev'e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarında artış yaşanıyor. Ukrayna hava savunması, gelen füzelerin bir kısmını düşürse de enerji altyapısında ciddi hasar oluştu. Başkentte bazı bölgelerde elektrik ve su kesintileri yaşanıyor. Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın kış aylarında enerji sistemini çökertmeyi hedeflediğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kiev'deki saldırılar, Batılı müttefikler arasında da yankı buldu. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, saldırıları kınayarak Ukrayna'ya desteğin süreceğini vurguladı. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Rusya'nın sivil hedefleri vurmasının savaş suçu teşkil edebileceğini belirtti. Avrupa Birliği, Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketleri üzerinde çalışıyor.
Rusya'nın Kiev'e yönelik saldırıları, savaşın seyrini değiştirmeyi amaçlıyor. Uzmanlara göre, Moskova yönetimi Ukrayna'nın direncini kırmak ve Batı'nın askeri desteğini zayıflatmak için sivil altyapıyı hedef alıyor. Ancak bu strateji, Ukrayna halkının direncini daha da artırabilir ve Batı'nın Ukrayna'ya olan desteğini pekiştirebilir.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil kayıplara ilişkin raporların endişe verici olduğunu ve uluslararası hukuka saygı gösterilmesi gerektiğini açıkladı. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, insani koridorların açılması çağrısında bulundu.
Savaşın küresel etkileri de derinleşiyor. Tahıl koridoru anlaşmasının askıya alınmasıyla dünya gıda fiyatlarında dalgalanmalar yaşanıyor. Enerji fiyatlarındaki belirsizlik Avrupa ekonomisini baskılıyor. Rusya'nın gaz sevkiyatını kesmesi, Avrupa'da enerji krizine yol açtı. Avrupa ülkeleri, enerji arz güvenliğini çeşitlendirmek için alternatif kaynaklara yöneliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kiev'deki saldırılar, Türkiye'nin Karadeniz bölgesindeki güvenlik dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasında denge politikası yürütürken, savaşın uzaması bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye, boğazlardan savaş gemisi geçişini sınırlandırarak tarafsızlığını korumaya çalışıyor. Ancak savaşın şiddetlenmesi, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları üzerindeki riskleri artırıyor. Tahıl koridoru anlaşmasının sürdürülmesi, Türkiye'nin gıda ithalatı ve bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor. Ayrıca, savaşın uzaması Türkiye'ye yönelik göç baskısını da artırabilir. Türkiye, insani yardım ve diplomatik çözüm çağrılarını sürdürerek savaşın yayılmasını engellemeye çalışıyor.
