Yunanistan makamları, Perşembe günü ülkenin güney kıyılarına yaklaşan ve çoğunluğu Sudan ile Bangladeş vatandaşı olan onlarca düzensiz göçmeni kurtardığını açıkladı. Kurtarılanlar arasında Mısırlıların da bulunduğu bildirildi. Son haftalarda Girit'in güneyine düzensiz göçmen akını devam ediyor; sadece son birkaç gün içinde en az 202 göçmenin adaya ulaştığı kaydedildi. Bu gelişmeler, Doğu Akdeniz'de artan göç baskısını yeniden gündeme getirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Yunanistan Sahil Güvenlik ekipleri, Girit'in güneyindeki deniz alanlarında gerçekleştirdikleri operasyonlarda, çoğu Sudan ve Bangladeş uyruklu olmak üzere toplam 63 göçmeni kurtardı. Göçmenlerin teknelerinin su alması üzerine yardım çağrısında bulundukları ve ekiplerin zamanında müdahalesiyle kurtarıldıkları belirtildi. Kurtarılan göçmenler, sağlık kontrollerinin ardından Girit'teki geçici kabul merkezlerine sevk edildi. Yetkililer, özellikle Sudan'daki iç savaş ve Bangladeş'teki ekonomik zorluklar nedeniyle bu ülkelerden göçün arttığına dikkat çekiyor.
Yunanistan, Avrupa Birliği'nin (AB) dış sınırını oluşturması nedeniyle göç hareketlerinin yoğun yaşandığı ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Özellikle Girit adası, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'dan Avrupa'ya ulaşmak isteyen göçmenler için önemli bir geçiş noktası haline geldi. Son dönemde Mısır, Libya ve Türkiye'den deniz yoluyla yola çıkan göçmen sayısında belirgin bir artış yaşanıyor. Bu durum, Yunanistan'ın göç politikalarını ve AB'nin ortak göç stratejilerini yeniden tartışmaya açıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Akdeniz'deki düzensiz göç, yalnızca Yunanistan'ı değil, tüm Avrupa'yı ilgilendiren bir insani ve politik kriz olarak devam ediyor. Uluslararas Göç Örgütü'ne (IOM) göre, 2023 yılında Orta Akdeniz ve Doğu Akdeniz rotalarında binlerce göçmen hayatını kaybetti. Göçmenlerin büyük bir kısmı, savaş, çatışma, ekonomik yoksunluk ve iklim değişikliği gibi nedenlerle evlerini terk etmek zorunda kalıyor. Sudan'daki iç savaş, milyonlarca insanı yerinden ederken, Bangladeş'teki siyasi ve ekonomik istikrarsızlık da göç dalgalarını besliyor.
Avrupa ülkeleri, göç yükünün paylaşılması konusunda uzlaşma sağlamakta zorlanıyor. Bazı ülkeler sınır kontrollerini artırırken, insan hakları örgütleri göçmenlerin kötü koşullarda yaşadığına ve geri itilmelerin uluslararası hukuka aykırı olduğuna dikkat çekiyor. Yunanistan da zaman zaman geri itme iddialarıyla gündeme geliyor; ancak ülke yetkilileri bu iddiaları reddediyor. AB'nin yeni Göç ve İltica Paktı çerçevesinde, üye ülkeler arasında dayanışma ve sorumluluk dengesi kurulmaya çalışılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz'deki göç hareketlerinde kilit bir konumda bulunuyor. Yunanistan'a ulaşan göçmenlerin önemli bir kısmı Türkiye üzerinden geçiyor ya da Türkiye'den denize açılıyor. Bu durum, Türkiye ile Yunanistan arasında zaman zaman gerilimlere yol açıyor. Türkiye, 2016 AB-Türkiye göç anlaşması kapsamında göçmenlerin geri kabulü ve sınır güvenliği konusunda taahhütlerde bulunmuştu. Ancak son dönemde Türkiye'nin göçmen akınlarını engellemek için daha fazla mali ve siyasi destek beklediği biliniyor. Ayrıca Türkiye, Sudan ve Bangladeş'ten gelen göçmenlerin Avrupa'ya ulaşma güzergâhında önemli bir geçiş ülkesi olarak, bu göç dalgalarının yönetiminde daha aktif bir rol oynayabilir. Bölgesel istikrarın sağlanması, göç sorununun kökten çözümü için kritik önem taşıyor.
