ABD domuz eti endüstrisi, zayıf taleple boğuşurken bir darbe daha aldı: yüksek benzin fiyatları. Benzin fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması, Amerikalıların araba yolculuklarını azaltmasına ve dolayısıyla market ve restoranlarda domuz eti ürünlerine olan talebin düşmesine yol açtı. Sektör temsilcileri, artan maliyetler ve azalan tüketim nedeniyle zor günler geçirdiklerini belirtiyor.
Benzin Fiyatları ve Domuz Eti Talebi Arasındaki Bağ
ABD'de benzin fiyatları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından arz endişeleriyle yükselişe geçmişti. Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, ülke genelinde ortalama benzin fiyatı galon başına 5 doların üzerine çıkarak tarihi zirveyi gördü. Bu durum, özellikle yaz aylarında seyahat eden ailelerin bütçelerini zorladı. Amerikan Otomobil Derneği (AAA) tahminlerine göre, geçen yaza kıyasla araba yolculukları %10 azaldı. Yolculukların azalması, benzin istasyonlarında ve yol kenarındaki restoranlarda domuz eti ürünlerinin satışını da olumsuz etkiledi. Domuz eti sektörü, zaten pandemi döneminde restoranların kapanması ve tüketici alışkanlıklarının değişmesiyle zorlanmıştı. Şimdi ise yüksek benzin fiyatları, toparlanma çabalarını sekteye uğratıyor.
Ulusal Domuz Eti Üreticileri Konseyi (NPPC) sözcüsü, "Yüksek benzin fiyatları, tüketicilerin harcamalarını kısmasına neden oluyor. Domuz eti, özellikle barbekü ve restoran menülerinde tercih edilen bir ürün. Ancak insanlar seyahat etmekten kaçındıkça bu tür tüketim de azalıyor" dedi. Sektör uzmanları, domuz eti fiyatlarının da bu durumdan olumsuz etkilendiğini, üreticilerin kâr marjlarının daraldığını belirtiyor. Chicago Ticaret Borsası'nda domuz eti vadeli işlemleri, son bir ayda %8 değer kaybetti.
Küresel ve Bölgesel Etkiler
ABD, dünyanın en büyük domuz eti üreticilerinden biri ve aynı zamanda önemli bir ihracatçı. Ülkedeki talep düşüşü, küresel domuz eti piyasalarını da etkileyebilir. Özellikle Asya ülkeleri, ABD'den önemli miktarda domuz eti ithal ediyor. Çin'de domuz eti fiyatları halihazırda yüksek seyrediyor ve ABD'den gelen arzın azalması durumunda fiyatlar daha da artabilir. Ancak şu an için ABD'deki düşük talep, ihracat fiyatlarını aşağı çekebilir ve bu da ithalatçı ülkeler için bir fırsat olabilir. Öte yandan, yüksek benzin fiyatları sadece domuz eti değil, genel olarak gıda perakende sektörünü de vuruyor. Tüketiciler, market alışverişlerinde daha ucuz alternatiflere yönelebilir. Bu da domuz eti yerine tavuk veya hindi gibi daha ucuz et türlerine talebi artırabilir.
Tarım Bakanlığı verilerine göre, ABD'de kişi başına domuz eti tüketimi son 10 yılda %5 azaldı. Yüksek benzin fiyatları bu eğilimi hızlandırabilir. Sektör, aynı zamanda yem maliyetlerindeki artışla da mücadele ediyor. Mısır ve soya fasulyesi fiyatları, küresel arz sıkıntısı nedeniyle yüksek seyrediyor. Bu da domuz üreticilerinin maliyetlerini artırıyor. Üreticiler, bu zorlu dönemde verimliliği artırmaya ve ihracat pazarlarını çeşitlendirmeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, domuz eti tüketimi düşük bir ülke olsa da, küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve enerji maliyetleri Türk ekonomisini dolaylı yoldan etkileyebilir. Yüksek benzin fiyatları, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de ulaşım maliyetlerini artırarak gıda enflasyonunu körükleyebilir. Ayrıca, ABD'deki domuz eti talebindeki düşüş, küresel et fiyatlarını aşağı çekerek Türkiye'nin et ithalatını etkileyebilir. Ancak Türkiye'nin domuz eti ithalatı sınırlı olduğundan doğrudan bir etki beklenmez. Yine de, enerji fiyatlarının yüksek seyri, genel olarak tarım ve gıda sektöründe maliyet baskısı oluşturarak Türkiye'nin gıda enflasyonuyla mücadelesini zorlaştırabilir.
