Batı Şeria'da radikal Yahudi yerleşimcilerin düzenlediği silahlı saldırıda dört Filistinli hayatını kaybetti. Olay, işgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus kenti yakınlarında meydana geldi. Filistin resmi haber ajansı WAFA'ya göre, yerleşimciler Hawara köyü yakınlarında Filistinli bir araca ateş açtı. Saldırıda biri çocuk üç kişi olay yerinde yaşamını yitirirken, dördüncü kişi kaldırıldığı hastanede kurtarılamadı. Filistin Sağlık Bakanlığı, ölenlerin kimliklerini doğrularken, saldırının ardından bölgede gerginlik arttı. İsrail ordusu olayla ilgili soruşturma başlattığını açıkladı. Bu saldırı, son dönemde artan yerleşimci şiddetinin en kanlı örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Gelişmenin arka planı
Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti, özellikle son iki yılda belirgin bir artış gösteriyor. Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, 2023 yılında yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarında yüzde 50'den fazla artış yaşandı. Bu saldırıların büyük bölümü, Filistinlilerin zeytin ağaçlarının sökülmesi, evlerin yakılması ve fiziksel şiddet şeklinde gerçekleşiyor. Uluslararası toplum, yerleşimci şiddetini kınarken, İsrail güvenlik güçlerinin bu saldırılara yönelik yetersiz müdahalesi eleştiriliyor.
Son saldırı, İsrail'in aşırı sağcı hükümeti döneminde yerleşim politikalarının hızlandığı bir süreçte gerçekleşti. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki aşırı milliyetçi partiler, Batı Şeria'daki yerleşim yerlerinin genişletilmesi ve yerleşimcilere destek verilmesi konusunda hükümeti etkiliyor. İnsan hakları örgütleri, bu durumun yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddet eylemlerini teşvik ettiğini belirtiyor. B'Tselem gibi İsrailli sivil toplum kuruluşları, yerleşimcilerin cezasızlık ortamında hareket ettiğini ve İsrail ordusunun çoğu zaman yerleşimcilerin yanında yer aldığını raporlarında vurguluyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu saldırı, yalnızca Batı Şeria'daki yerel dinamikleri değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel güvenlik denklemini de etkileyecek kapasiteye sahip. Filistinli gruplar, saldırının ardından misilleme çağrıları yaparken, İsrail ile Hamas arasında Gazze'de devam eden çatışmaların ateşkes görüşmeleri de bu olaydan olumsuz etkilenebilir. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, taraflar arasındaki güvenin azalmasıyla karmaşıklaşabilir.
Uluslararası toplum, Batı Şeria'da artan şiddetin bölgedeki istikrarı tehdit ettiği konusunda uyarılarda bulunuyor. ABD ve Avrupa Birliği, yerleşimci şiddetini kınarken; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, konuyla ilgili acil toplantı çağrısı yaptı. Ancak, İsrail'in kilit müttefiki ABD'nin seçim yılında olması ve Kongre'deki güçlü İsrail yanlısı lobinin etkisi, uluslararası mekanizmaların etkin işlemesini engelliyor. Öte yandan, Batı Şeria'dan gelen görüntüler, Arap kamuoyunda İsrail karşıtı duyguları kışkırtıyor; bu durum, İsrail ile normalleşme sürecindeki ülkelerde (BAE, Bahreyn, Fas) iç baskıların artmasına yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği desteği her fırsatta vurguluyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Filistinlilere yönelik eylemlerini defalarca kınamış ve Türkiye'nin Filistin'in yanında olduğunu belirtmiştir. Bu saldırı, Türkiye'nin İsrail'e yönelik eleştirilerini artırabilir ve Ankara'nın uluslararası platformlarda Filistin lehine daha aktif bir söylem geliştirmesine neden olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin diplomatik girişimlerde bulunarak, bölgede arabulucu roller üstlenme ihtimali güçlenebilir. Bu tür olaylar, Türkiye'nin İslam dünyasında liderlik iddiasını güçlendirmek için kullanabileceği bir fırsat yaratıyor; ancak aynı zamanda, Türkiye'nin İsrail ile karmaşık ilişkilerinde yeni gerilimlere de yol açabilir. Bölgesel istikrar açısından, Türkiye'nin çatışmaların sona ermesi ve Filistin-İsrail barış sürecinin yeniden canlandırılması yönündeki çağrılarının önemi artıyor.
