Yemen ordusu, son 24 saat içinde Husi milislerine yönelik operasyonlarda 1.500'den fazla milisin öldürüldüğünü duyurdu. Hükümet güçleri, Husilerin elindeki el-Huban bölgesini hükümet kontrolündeki Taiz kentiyle bağlayan stratejik geçiş noktasını kapatarak önemli bir askeri kazanım elde etti. Taiz, Yemen'in güneybatısında yer alan ve yıllardır Husilerin kuşatması altında bulunan üçüncü büyük şehri.
Çatışmaların Arka Planı ve Stratejik Önemi
Yemen'de 2014'ten bu yana süren iç savaş, İran destekli Husi hareketi ile Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun desteklediği Yemen hükümeti arasında şiddetlenerek devam ediyor. Taiz cephesi, ülkenin en uzun süreli çatışma hatlarından biri olarak öne çıkıyor. El-Huban geçişi, Husilerin Taiz'e yönelik kuşatmasını sürdürebilmesi ve bölgedeki ikmal hatlarını kontrol etmesi açısından kritik bir noktaydı. Bu geçişin hükümet güçlerinin eline geçmesi, Husilerin Taiz çevresindeki operasyonel kabiliyetlerini önemli ölçüde zayıflatabilir.
Yemen ordusu sözcüsü, operasyonun gece saatlerinde başlatıldığını ve yoğun çatışmaların ardından geçiş noktasının tamamen kontrol altına alındığını belirtti. Açıklamada, Husilere ait çok sayıda silah ve mühimmatın ele geçirildiği, ayrıca stratejik tepelerin de hükümet güçlerine geçtiği ifade edildi. Ancak bağımsız kaynaklar, çatışmaların şiddeti ve kayıplara ilişkin rakamları doğrulayamıyor. Savaş bölgelerinde tarafların verdiği kayıp rakamları sıklıkla abartılı olabiliyor.
Husi yetkililerinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bölgedeki sağlık kaynakları, her iki taraftan da sivil kayıpların olduğunu bildiriyor. Taiz kenti, yıllardır süren kuşatma nedeniyle insani krizin derinleştiği bir merkez haline gelmiş durumda. Birleşmiş Milletler, Yemen'de 2014'ten bu yana 377 binden fazla kişinin doğrudan veya dolaylı olarak hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yemen iç savaşı, Orta Doğu'nun jeopolitik dengeleri açısından bir vekalet savaşı niteliği taşıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen hükümetini desteklerken; İran, Husi hareketine askeri ve lojistik destek sağlamakla suçlanıyor. Bu durum, bölgesel gerilimin ana eksenlerinden birini oluşturuyor. Son yıllarda Husiler, Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırılarıyla uluslararası deniz ticaretini de tehdit ediyor. Bu saldırılar, küresel tedarik zincirlerini ve enerji fiyatlarını olumsuz etkiliyor.
ABD ve İngiltere, Kızıldeniz'deki seyrüsefer özgürlüğünü korumak için Husi hedeflerine yönelik hava saldırıları düzenliyor. Ancak bu müdahaleler, çatışmayı daha da karmaşık hale getiriyor ve diplomatik çözüm umutlarını zayıflatıyor. Birleşmiş Milletler, taraflar arasında ateşkes sağlanması için çeşitli girişimlerde bulunsa da kalıcı bir barış sağlanamadı. Yemen'deki insani kriz, dünyanın en büyük insani felaketlerinden biri olarak kabul ediliyor; milyonlarca insan açlık ve hastalıkla mücadele ediyor.
Son gelişme, Husilerin Taiz çevresindeki kontrolünün zayıfladığını gösterebilir. Ancak uzmanlar, tek bir geçiş noktasının kaybının savaşın genel gidişatını değiştirmeye yetmeyeceğini belirtiyor. Yemen hükümeti, son aylarda çeşitli cephelerde ilerleme kaydetse de Husiler hala ülkenin kuzeyinde geniş bir alanı kontrol ediyor ve askeri kapasitesini koruyor. Çatışmaların şiddetlenmesi, zaten kırılgan olan ateşkes çabalarını daha da zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen krizine doğrudan taraf olmasa da bölgesel istikrarsızlıktan en çok etkilenen ülkelerden biri. Kızıldeniz'deki Husi saldırıları, Türkiye'nin Afrika ve Asya'ya uzanan deniz ticaret hatlarını tehdit ediyor; Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticaretin aksaması ekonomik maliyetleri artırıyor. Ayrıca Yemen'deki vekalet savaşı, Suudi Arabistan ve İran arasındaki gerilimi körüklüyor; bu durum Türkiye'nin Körfez'deki diplomatik dengelerini etkiliyor. Ankara, hem Riyad hem Tahran ile ilişkilerini yönetmeye çalışırken, Yemen'deki insani krize yönelik yardımları da sürdürüyor. Uzun vadede kalıcı bir ateşkes, Türkiye'nin bölgesel ticaret ve güvenlik çıkarları açısından kritik önem taşıyor.
